توصيه مطلب
۰
 
خطبه های نماز جمعه آیت الله رفسنجانی و خاطرات مستمع افغانستانی
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۰ جدی ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۲۱

خبر درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی برای بسیاری از مردم دنیا تکان دهنده، تاسف بار و تالم برانگیز بود. آقای رفسنجانی از این که یک فقیه مبارز و مجتهد مسلم بود متعلق به تمام جهان اسلام است، جهان اسلام نیز در گذشت او را یک ضایعه جبران ناپذیر می داند.

گرچه مرحوم رفسنجانی از چنان جایگاه و منزلت والای علمی و فقهی برخوردار است که یک پژوهشگر سیاسی و دینی ماه ها و یا حتا سالها باید درباره آثار ارزشمند او تحقیق و تفحص کند و مطالب بکر و دست اولی از آنها استخراج نموده و در اختیار نسل جوان قرار دهد، اما در این مجال اندک تلاش صورت می گیرد تا شخصیت این مرد بزرگ در یک نگاه گذرا مورد توجه قرار گیرد تا ادای دینی به ساحت وجودی او و خدمات ارزش مندی که او انجام داده است باشد.

شخصیت آقای رفسنجانی از چند منظر مورد توجه و تحلیل قرار دارد. یکی این که او یک شخصیت مبارز و یک انقلابی بود که جوانی را در خدمت مبارزه با رژیم شاهی ایران قرار داد، سال های سال رنج و مرارت های زندان آن رژیم را تحمل کرد و هیچ گاه گامی به عقب نکشید.

نکته دوم در زندگی آقای رفسنجانی آنست که او، یکی از یاران و همرزمان ثابت قدم امام خمینی(ره) در زمان نهضت او بود. اظهاراتی که از سوی برخی صاحب نظران ایرانی شده نشان می دهد که آقای رفسنجانی افزون بر آن که در زمان نهضت امام خمینی(ره) یکی از یاران و همراهان او بود بعد پیروزی انقلاب نیز از افراد معتمد به امام خمینی باقی ماند و همیشه مورد توجه او نیز قرار داشت. در بسا مواقع اضطرار مورد مشورت امام خمینی قرار می گرفت.

مرحوم آقای رفسنجانی در خاطراتی که از او به یادگار مانده است از امام و از اعتمادی که ایشان نسبت به وی وجود داشته بارها یاد می کند. یکی از مواردی که برجسته و تاثیرگذاراست، پذیرش قطع نامه ۵۹۸ توسط امام خمینی درسال ۱۳۶۷ است.

در این زمینه مرحوم رفسنجانی از شرایط نامطلوبی که جنگ بر ایران تحمیل کرده بود یاد می کند، این که اگر جنگ ادامه پیدا می کرد چه مصیبت هایی بر ایران وارد می آورد، شرایط سخت ایجاد شده باعث شد که از میان نزدیکان امام خمینی او قدم فرا پیش گذارد و شرایط سخت را به امام بازگو کند در نتیجه قطع نامه معروف مورد پذیرش قرار گیرد و جنگ تحمیل شده بر ایران متوقف شود.

در این زمینه مورد بسیاری را می توان از خاطرات آقای رفسنجانی نوشت که تا آخر عمر امام، هم چنان مورد وثوق و اعتماد او بوده است آنهم به این دلیل که او جوانی را صادقانه و مخلصانه هم گام با او در میدان مبارزه و نبرد با رژیم شاه قرار داده بود.

بخش دیگری از زندگی آقای رفسنجانی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تبارز یافته است. آقای رفسنجانی افزون برآن که یک فرد انقلابی بود بعد از انقلاب به عنوان یک سیاست مدار چیره دست در مسایل بین المللی ظهور یافت. و او بی تردید یکی از استوانه های مهم سیاست در ایران بعد از انقلاب بود که توانست ایران را از بحران های گوناگون دهه های اول انقلاب به سلامت عبور دهد.

نگارنده از دهه های ۶۰ خورشیدی که به ایران مهاجرت کرد روزهای جمعه را با رفتن به نماز جمعه و شنیدن خطبه های آن نماز که اکثرا توسط آقای رفسنجانی قرائت می شد به یاد می آورد. این خطبه ها آن قدر امیدوار کننده بود که هرکس آن خطبه ها را می شنید با اطمینان خاطر و آرامش قلب از نماز جمعه بیرون می آمد تا جمعه ای دیگر که باز هم خطبه ای خوانده می شد، تحلیلی صورت می گرفت با آرامش و امنیت خاطر به سر می برد.

آنچه خطبه های نماز جمعه را گرما بخش و اطمینان آفرین ساخته بود، اضطراب ها، دو دلی ها و دلهره ها از جوانان دور می کرد نفس های گرما بخش و تحلیل های امید آفرین و هنرمندانه آقای رفسنجانی بود.

رفتن به نماز جمعه تهران و نشستن پای خطبه های آقای رفسنجانی برای بسیاری از مهاجرین افغانستان مقیم تهران لذت بخش و شادی آفرین بود هم از آن جهت که مطالب جدیدی از آن خطبه ها می آموختند و هم از جهان اسلام مطلع می شدند و هم از تحلیل های زیبا، شور آفرین و الهام بخش آقای رفسنجانی سود می بردند.

سومین نکته ای می تواند درباره آقای رفسنجانی گفت این که او نه تنها یک انقلابی و یک سیاست مدار برجسته و یک تحلیلگر توانمند در مسایل بین المللی بود که او یک روحانی با سواد و با اندیشه نیز بود.

گرچه در سالهای پسین عنوان آیت الهی برای او تفویض کردند|، اما درهمان دهه ۶۰، وقتی از عدالت اجتماعی در اسلام بحث می کرد نشان می داد که بر مسایل اسلامی کاملا احاطه دارد، آنچه بر زبان می آورد ناشی از احاطه فکری و تسلط او بر زبان دینی قرآنی و نگاه نافذ او به علم فقه و اصول اسلامی است.

بنابراین به دید این قلم این سه خصوصیت باعث شده بود که رفسنجانی به عنوان یک شخصیت تاثیرگذار نه تنها در ایران که در کل منطقه تبدیل شود و برای کثیری از مردم به مثابه یک الگوی موفق تبدیل گردد. حتا در این اواخر که نقش اجرایی او کمرنگ شده بود باز هم گمان نمی رود که اندیشه های راهبردی او در مسایل بین المللی از دید سیاست مداران ایرانی به دور مانده باشد. آنگونه که گاهی گفته می شود دولت آقای روحانی از تجربه های او در مذاکره با ایالات متحده امریکا و حل و فصل پرونده هسته ای آن کشور با غربی ها، سود فراوان برده است.

در فرجام لازم است به این نکته اشاره صورت گیرد که گرچه نسل جوانی از ایران با توانمندی و قدرت تحلیل فراوان در عرصه سیاست ایران ظهور کرده اند و خواهند کرد، اما آقای رفسنجانی و نقش پر رنگ او در تاریخ نیم قرن اخیر ایران هم چنان برجسته خواهد بود، گمان نمی رود که تحلیل و فهم رخدادهای ده های پسین بعد از انقلاب اسلامی ایران بدون نام و اندیشه های رفسنجانی ممکن باشد.

روحش شاد یادش گرامی

Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 136356
 
مولف : عبدالکریم محمدی