کد خبر ۸۸۵۷۳
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۱ جَدْی ۱۳۹۴ ۲۲:۴۸

نشست اسلام آباد؛ نقشه راه صلح و نقشه راه جنگ

يکي ديگر از نگراني هاي اصلي اين است که گفتگوهاي صلح با کداميک از گروه ها صورت خواهد گرفت و اينکه آيا سرانجام حتي در صورتي که به گفته سرتاج عزيز «اعتماد» طالبان به دست آيد و «مشوق هايي» نيز به آن گروه تفويض شود، صلحي برقرار خواهد شد ياخير.

نشست چهارجانبه گفتگو در مورد روند صلح افغانستان، روز دوشنبه، در شهر اسلام‌آباد پاکستان برگزار شد

در این نشست نمایندگانی از کشورهای افغانستان، پاکستان، امریکا و چین حضور داشتند.

حکمت خلیل کرزی؛ معین سیاسی وزارت خارجه افغانستان، اعزازاحمد چودری؛ معین وزارت خارجه پاکستان، ریچارد اولسن؛ فرستاده امریکا برای افغانستان و پاکستان و دینگ شیجون؛ نماینده ویژه چین برای افغانستان این نشست را رهبری می کردند.

شرکت کنندگان در پایان این نشست، بر تعهد کشورهای شان مبنی بر تحقق اهداف تصریح شده در اعلامیه نشست چهارجانبه که به تاریخ ۹ دسامبر ۲۰۱۵ در حاشیه کنفرانس قلب آسیا برگزار شده بود، مجدداً تأکید کردند.

هر چهار کشور همچنین بر اهمیت خاتمه بخشیدن به جنگ در افغانستان تاکید کردند.

افزون بر این، اشتراک کنندگان به ضرورت فوری گفتگوهای مستقیم میان نمایندگان حکومت افغانستان و گروه های طالبان در روند صلح که هدف آن حراست و حفظ وحدت، حاکمیت و تمامیت ارضی افغانستان خوانده نیز تاکید کردند.

محور بحث های هیات متذکره، انجام ارزیابی های واضح و واقع بینانه از فرصت ها برای صلح و آشتی در افغانستان، موانع و اقدامات پیش بینی شده که بتواند شرایط مساعدی را برای آغاز مذاکرات صلح با هدف مشترک کاهش خشونت و استقرار صلح دوامدار در افغانستان فراهم سازد، عنوان شد.

قرار است نشست های دیگری نیز در آینده برگزار شود.

افغانستان امیدوار است اشتراک‌کنندگان این سلسله نشست ها به توافقی در مورد "نقشه راه" رسیدن به صلح دست یابند.

ظفر هاشمی؛ سرپرست دفتر سخنگوی ریاست جمهوری گفته است که یکی از اهداف اصلی دولت در این نشست ها توافق بر سر "مکانیرم تثبیت" است که بر اساس آن تعهدهایی که پاکستان در راستای صلح افغانستان می‌دهد، از سوی یک کشور سوم تثبیت (تضمین) خواهد شد.

کارشناسان هم با اشاره به همین اظهار نظرها می گویند که نشست های چهارجانبه به یک معنا گفتگو برای سازش میان تصمیم گیرنده های اصلی صلح و جنگ در افغانستان است؛ زیرا به باور آنها کشورهایی مانند امریکا، پاکستان و اخیرا نیز چین، از بازیگران اصلی عرصه صلح و جنگ افغانستان محسوب می شوند و به همین دلیل، کسب نظر مساعد آنها پیش از آغاز ه رگونه گفتگویی با طالبان و دیگر گروه های ستیزه جو، مهم ترین تضمین موفقیت روند صلح است.

در همین حال به گفته برخی منابع، دولت افغانستان در تلاش است تا گفتگوهای صلح با سرعت بیشتری انجام شود و تا پایان ماه جاری میلادی، گروه‌های مسلحی که حاضر به شرکت در مذاکرات صلح هستند، از گروه‌های آشتی‌ناپذیر تفکیک شوند.

به گفته آقای هاشمی این مساله نیز از موضوعاتی است که در این نشست ها بر سر آن بحث و گفتگو خواهد شد.

افغانستان پیش از این نیز گفته است که در پی تفکیک این گروه‌ها از یکدیگر است و با تروریست هایی که حاضر به پیوستن به روند صلح نشوند، بر اساس یک تفاهم مشترک با پاکستان، امریکا و چین برخورد خواهد کرد.

با این حساب، کارشناسان می گویند که از نظر افغانستان، نشست های چهارجانبه، تنها برای تعیین نقشه راه صلح نیست؛ بلکه به منظور تعیین نقشه راه جنگ نیز خواهد بود.

دست کم، این چیزی است که افغانستان به دنبال آن است و باید باشد؛ اما اینکه دیگر طرف های شرکت کننده به ویژه امریکا و پاکستان نیز در قبال این انتظار، پاسخ مساعد خواهند داد یا نه، مساله ای است که هنوز به صورت جدی محل شک و تردید است؛ زیرا سوابق عملکرد دو کشور در زمینه مبارزه با تروریزم و سرکوب دهشت افکنی، چنین چیزی را ثابت نمی کند.

در همین حال، سرتاج عزیز؛ مشاور امنیت ملی و امور خارجی نخست وزیر پاکستان در مورد خوش‌بینی پیش از وقت هشدار داده و بر ضرورت "ایجاد اعتماد" برای پیوستن طالبان به روند مذاکرات صلح تاکید کرده است.

آقای عزیز در بیانیه افتتاحیه نشست اسلام آباد گفت که کشورش آماده "تلاش جدی" برای برقراری صلح پایدار و دایمی در افغانستان است.

او از کشورهای اشتراک‌کننده خواست تا برای تشویق طالبان به پیوستن به مذاکرات صلح، مشوق‌هایی به این گروه داده شود. آقای عزیز همچنین گفت که گفتگوهای صلح باید "مبتنی بر انعطاف‌پذیری و چند مرحله‎‌ای" باشد و در این روند از تعیین اهداف غیرواقع‌بینانه و ضرب‌الاجل خودداری شود.

ناظران مسایل افغانستان می گویند که این اظهارات آقای عزیز نشان دهنده آن است که پاکستان با مواضع افغانستان در خصوص به نتیجه رسیدن سریع و در موعد مشخص این گفتگوها همسو نیست و این می تواند چالش و ابهامی در مسیر آینده این گفتگوها باشد.

از جانب دیگر، تاکید مکرر آقای عزیز بر لزوم «ایجاد اعتماد» برای طالبان و «اعطای مشوق هایی» برای این گروه نیز نگرانی هایی را ایجاد کرده است؛‌ زیرا به اعتقاد ناظران، این به معنای آن است که پاکستان، در صدد تحمیل شرایط و پیش شرط های خود بر این روند در قبال آوردن طالبان به روند صلح است و این می تواند منافع، امنیت و حتی حاکمیت ملی افغانستان را مورد آسیب قرار دهد.

سید ظفر هاشمی؛ معاون سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان می گوید:«ما گفته بودیم که تمام گروه ‌ها باید در مذاکرات صلح بدون پیش شرط برنامه ریزی شده شرکت کنند.»

وی در رابطه با پیش شرط‌های سرتاج عزیز در مذاکرات چهارجانبه اظهار داشت:"حکومت افغانستان به عنوان یک نهاد مشروع و منتخب، مکلف است تا قانون اساسی افغانستان را اجرا کند و تمام اقدامات ما براساس همین قانون است که پروسه صلح هم شامل آن می شود".

هاشمی ادامه داد:"ما این را مشخص ساخته بودیم که گروه‌های گفتگوکننده نباید با هیچ پیش شرطی وارد میز گفتگو شوند. در نبود یک برنامه مشخص، صلح پایدار در افغانستان تأمین شده نمی تواند و این باید تفکیک شود که کدام گروه می خواهد مذاکره کند، کدامش نمی خواهد".

ناظران می گویند که این سخنان آقای هاشمی، نشانگر تفاوت موضع جدی و عمیق اسلام آباد و کابل در خصوص نتایج گفتگوهای مورد نظر است و در چنین فضایی به سختی می توان انتظار داشت که این روند، دست کم در آینده نزدیک به یک نتیجه مشخص و ملموس برسد.

آینده درازمدت آن نیز کاملا بستگی به حسن نیت، صداقت و انعطاف پذیری پاکستان و امریکا دارد. در غیر آن، انتظار تحول مهمی وجود ندارد.

از سوی دیگر، عبد رب الرسول سیاف؛ از رهبران جهادی پایه گذار شورای حراست و ثبات افغانستان در رابطه با گفتگوهای صلح گفته است:"هر صلحی که شفاف باشد، ملت در جریان تمام پروسه‌ آن باشد، باعث پایان جنگ شود و استقلال افغانستان را به همراه بیاورد و عزت و آبروی مردم این کشور را در نظر بگیرد ما از آن استقبال می کنیم".

اما پرسش اساسی این است که آیا صلحی که با پیش شرط های پاکستان و امریکا و طالبان قرار است محقق شود، این موارد را تضمین کرده و به نگرانی های امثال سیاف پاسخ مناسب خواهد داد؟

در تحولی دیگر، هانگ لی؛ سخنگوی وزارت خارجه چین هم در همین رابطه گفته است:"چین می‌خواهد تا با تمامی طرف‌های شرکت کننده در این نشست برای ایجاد شرایط مناسب برای پیشبرد گفتگوهای صلح افغانستان کار کند و اما اصل حرمت گذاشتن به حاکمیت افغانستان از سوی تمامی طرف‌ها باید رعایت شود".

چین از یکسال پیش و در پی سفر اشرف غنی به آن کشور، به عنوان یکی از بازیگران اصلی روند صلح، ظاهر شده است؛ اما نقش مؤثر این کشور در این روند به درستی مشخص نیست. چین روابطی نزدیک و راهبردی با پاکستان دارد و گفته می شود بر گروه طالبان نیز از نفوذ عمیقی برخوردار است؛ اما اینکه روابط متضاد امریکا و چین در بازی جنگ و صلح افغانستان چگونه قابل جمع هستند، مساله ای است که هنوز پاسخ روشنی برای آن وجود ندارد.

نکته ای که باید توجه داشت این است که نمایندگان گروه‌های مسلحی که علیه دولت و مردم افغانستان می‌جنگند، به نشست اسلام آباد دعوت نشدند.

پیشتر جاوید فیصل؛ معاون سخنگوی ریاست اجرایی گفته بود که دولت پاکستان در این نشست، لیستی از نمایندگان طالبان که قرار است در گفتگوهای آینده صلح با افغانستان شرکت کنند، ارائه خواهد کرد.

برخی منابع از سراج الدین حقانی؛ معاون گروه طالبان، به عنوان یکی از نماینده‎های این گروه در دور تازه مذاکرات صلح نام برده بودند؛ اما روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبیون در شماره روز یکشنبه خود به نقل از "رهبران طالبان" نوشته است که این خبر صحت ندارد.

یکی از این "رهبران طالبان" که نامی از او برده نشده به اکسپرس تریبیون گفته که آقای حقانی وقت کافی برای شرکت در هیچ نشستی را ندارد و "امارت اسلامی" نیز برنامه‌ای در این راستا ندارد.

گروه طالبان در ماه‎های گذشته به دو شاخه رقیب تقسیم شده است و این دو گروه در مناطق مختلف افغانستان با هم درگیر شده‌اند. افزون بر این به گفته وزارت دفاع افغانستان بیش از ۲۰ گروه تروریستی دیگر نیز در افغانستان فعال اند.

با این حساب، یکی دیگر از نگرانی های اصلی این است که گفتگوهای صلح با کدامیک از گروه ها صورت خواهد گرفت و اینکه آیا سرانجام حتی در صورتی که به گفته سرتاج عزیز «اعتماد» طالبان به دست آید و «مشوق هایی» نیز به آن گروه تفویض شود، صلحی برقرار خواهد شد یاخیر.

گفتنی است که دور دوم نشست چهارجانبه صلح میان افغانستان، پاکستان، امریکا و چین قرار است دوشنبه هفته آینده (۲۸ جدی سال روان خورشیدی مطابق ۱۸ جنوری ۲۰۱۶) در کابل برگزار شود.

برچسب‌ها

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement