کد خبر 39804
تاریخ انتشار: پنج شنبه 6 عَقرَب 138911:11

زندگی نامه آیت الله حاج سید محمد حسین موسوی مبلّغ

بسم الله الرحمن الرحيم

آیت الله حاج سید محمد حسین موسوی مبلّغ، در سال 1337 هجري شمسي در منطقه تلخک ولسوالی سنگ تخت از ولایت دایکندی دیده به جهان گشود.

پدر ایشان، مرحوم سید محمد کربلایی، از افراد متدین و ذی نفوذ منطقه بود که مورد مراجعه بسیاری از مردم محل قرار داشت و میر سید احمد علی جد ایشان نیز از شخصیت های صاحب کرامت و با تقوا بوده است که مرقد مطهر ایشان، هم اکنون، محل زیارت مردم منطقه و گرفتن حاجت می باشد.

آیت الله موسوی مبلّغ، بنا بر آنچه که خود در یکی از مصاحبه هایش گفته است، در ششم ماه رمضان متولد شده و زمانی که حدود هفت سال از زندگی با برکت خود را گذرانده بود، در ششم ماه مبارک رمضان، كلاس روخواني قرآن كريم را نزد پدر بزرگوار خویش آغاز نمود.

ایشان که روخواني قرآن و كتابهاي فارسي را در مدتی بسیار کوتاه، بصورت تمام و كمال در نزد پدرش فرا گرفت، یکسال بعد، و در حدود سن 8 سالگي، به حوزه درس مرحوم حاج شيخ محمد جان احساني که از مدرسین قدیمی و مطرح منطقه بود، براي فرا گرفتن صرف و نحو وارد شد.

مدتی قبل از اینکه مرحوم احسانی دار فانی را وداع گوید، در گفتگویی با نگارنده این سطور، از استعداد خارق العاده این شاگرد خود، با وجود صغر سن اش، یاد می کرد و خاطر نشان کرد که ایشان، در فراگیری ادبیات عرب، سرعت بسیار بالایی داشت و در مدت زمان بسیار کوتاه، علاوه بر اینکه خود، کاملا مسلط به مباحث گردید، به تدریس همین متون، برای سایر طلاب پرداخت.
آیت الله موسوی مبلّغ، دروس مقدماتي حوزوي را در حضور مرحوم شیخ محمد جان احسانی و بعضي دیگر از اساتيد منطقه آموخت و پس از آن، به حوزه درس حضرت آیت الله استاد حاج شيخ صفدر رئيس رفته و كتابهايي چون « جامي » در ادبيات عرب، « حاشيه » در منطق، « معالم » در اصول و « مطول» در معاني و بيان را در محضر ايشان آموخت.
ایشان، در همان سالهای کودکی، از نعمت وجود پدر بزرگوارش محروم شد، و با رحلت ایشان، مرحله جدیدی از زندگی، فراروی ایشان قرار گرفت.
شرایط سخت زندگی در آن سالها که عموم مردم منطقه را آزار می داد، هرگز باعث نشد تا آیت الله مبلّغ، لحظه ای در فراگیری و علم آموزی سستی از خود نشان دهد و رشد قابل ملاحظه او در فراگیری علوم که در پرتو استعداد بالنده و اعجاب انگیز او صورت می گرفت، امید های زیادی را در میان اعضای خانواده در خصوص ایشان به وجود آورده بود.
به گفته خود ایشان، در زمینه تشویق به فراگیری علم و دانش، اخوی بزرگ تر ایشان (جناب مرحوم کربلایی سید نبی موسوی) که از علمای مطرح و منبری منطقه بود و دارای نفوذ و پایگاه اجتماعی بالایی بود، نقش فراوانی داشته است.
سال 1354، سالی بود که ایشان در نوجوانی، و باز هم در ششم ماه مبارک رمضان، با اختیار تاهل، مرحله جدیدی از زندگی خود را آغاز می نماید و با بانویی وصلت می نماید که تا آخر عمر مبارکش، در کنار او پایداری کرد و می توان گفت که این پایداری، نقش قابل ملاحظه و موثری در پیشرفت ها و دستاوردهای علمی ایشان داشت.
حضرت آیت الله موسوی مبلّغ، در سال 1356 براي ادامه تحصيل وارد حوزه علميه مشهد مقدس شدو تا پایان عمر، در اين حوزه و در جوار ملكوتي حضرت ثامن الحجج عليه السلام به وظايف طلبگي مشغول گردید.
از آنچه که خود ایشان در خلال مصاحبه های خود گفته اند، دانسته می شود که معظم له، جلدين لمعه را در محضر استاد سید صالحي، رسائل را نزد استاد واعظ طبسي، مكاسب را نزد استاد آيت الله مرتضوي، و خارج اصول را هم در حدود 12 سال باز هم در محضر ايشان و چند سال هم خارج فقه را در محضر استاد مرحوم آيت الله فلسفي تلمذ نموده است.
آیت الله مبلّغ، از جمله شخصیت هایی بود که در سالهای ابتدایی دهه شصت، با توجه به فضای انقلابی و جهاد مقدس مردم افغانستان علیه اشغالگران ارتش شوروی، به فعالیت های موثر جهادی و انقلابی اقدام کرد و در کنار شخصیت های مطرح جهادی، به یک عنصر مهم و تاثیر گذار در روند فعالیت های تشکیلاتی مردم شیعه تبدیل شد.
به همین لحاظ، مدتی به عنوان مسئول یکی از دفاتر جریان جهادی پاسداران جهاد اسلامی ایفای نقش نمود و قبل از آن، با توجه به ارتباط های گسترده اجتماعی و سیاسی خود، به مدیریت و حل و فصل مسائل مربوط به مهاجرین در تعامل با نهاد های مختلف جمهوری اسلامی ایران مشغول بود و در این راستا، منشا خدمات زیادی برای مردم شد.
پیروزی جهاد اسلامی مردم متدین افغانستان، آغازی بود بر اینکه ایشان نیز فعالیت های سیاسی را ترک گفته و بیش از گذشته، بر فعالیت های تخصصی علمی و حوزی متمرکز گردند.
بر اساس گفته های خود ایشان، از نخستين سالهاي پا گرفتن وضعيت درسي در مشهد مقدس، ادبيات عرب از قبيل صرف و نحو بويژه كتاب سيوطي را در منزل خود و گاهي اوقات در بعضي از مساجد تدريس ميكرده اند، اما از سال 1364، در كنار جمعي از فضلاي حوزه علميه مشهد مقدس چون حاج آقاي استاد علوي نژاد بلخي، و حاج آقاي استاد هاشمي ارزگاني، و حاج آقاي استاد سيد محمد حسين حسيني، مدرسه علميه اي با نام مدرسه علميه چهارده معصوم علیهم السلام را تاسیس کرد که به صورت جدی و نظام مند، تدریس در این مدرسه تا سالها ادامه داشت و بسیاری از فضلای کنونی حوزه های علمیه قم و مشهد، از کسانی هستند که نخستین روزهای طلبگی خود را در این مدرسه با برکت سپری نموده اند.
كتابهايي كه حضرت آیت الله مبلّغ در مقاطع گوناگون تدریس نموده اند، به شرح زير ميباشد:
چند دوره سيوطي و حاشيه ملا عبدالله، معالم، اصول فقه، دو دوره جلدين لمعه، يك دوره رسائل و يك دوره جلد اول كفايه.
معظم له، همگام با اساتید یاد شده، و در کنار برخی دیگر از فضلای حوزه همچون استاد حکیمی و استاد فصیحی غزنوی، فعالیت های علمی مشترکی در ابتدای دهه هفتاد آغاز کردند که بعد ها، منجر به شکل گیری یک فعالیت علمی موثر و ماندگار در حوزه های مختلف علوم قرآنی شد.
حضور این اساتید در مرکز پژوهشهای قرآنی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، زمینه بسیار مساعدی را برای آنان فراهم کرد تا به بهره گیری از آموخته های خود پرداخته و ثمردهی علمی خود را در قالب نشر دهها مقاله علمی و تخصصی در حوزه های مختلف علوم دینی آغاز نمایند و نشریات مختلف رسمی و علمی جمهوری اسلامی ایران، این مقالات را متوالیا منتشر می نمود.
حضرت آیت الله مبلّغ در سال 1371، موفق به اخذ مدرک مدارج علمی خارج فقه و اصول معادل با دکترا از دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گردید و از آن پس تا زمان رحلتشان، دهها مقاله علمی تخصصی در زمینه های علوم قرآنی، کلام اسلامی، پژوهشهای تاریخی در علوم اسلامی و ... و نیز مقالات مختلف سیاسی و اجتماعی در نشریات بین المللی و ایرانی و افغانستانی از ایشان منتشر و چاپ گردید.
ایشان، در سالی که توسط مقام معظم رهبری به سال امام علی(ع) موسوم گردید، در فراخوان مقاله سرتاسری مرکز پژوهشهای آستان قدس رضوی، با ارائه پژوهشی علمی و دقیق با عنوان «مصحف امام علی(ع)» از میان صدها مقاله تخصصی رسیده، عنوان پژوهشگر برتر همایش را به خود اختصاص داد.
همچنین، ایشان، در سال تحصیلی 1387 ـ 1388، با ارائه مقاله ای تحت عنوان «داوری در اندیشه های علامه حلی و ابن تیمیه» در فراخوان مقالات چاپ شده همان سال، عنوان پژوهشگر برتر حوزه علمیه خراسان را به خود اختصاص داد و با دریافت هدایایی، مورد تشویق مدیریت محترم حوزه علمیه خراسان و نیز استاندار وقت خراسان رضوی قرار گرفت.
مقالات علمی و تخصصی حضرت آیت الله مبلغ، عمدتا در نشریه تخصصی قرآنی دفتر تبلغیات اسلامی با نام «فصل نامه پژوهشهای قرآنی» و نیز نشریه بنیاد پژهشهای آستان قدس رضوی با عنوان «مشکوة» و نیز نشریه نگاه حوزه (وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی) و نیز برخی دیگر از نشریات معتبر علمی به نشر رسیده و در برخی دیگر از مقالات ایشان نیز در نشریات مختلف افغانستانی همچون «هفته نامه فریاد عاشورا»، «هفته نامه انصاف»، «هفته نامه بنیاد وحدت» و ... متوالیا منتشر گردیده که برآورد آمار دقیق آن، نیازمند بررسی دقیق و گسترده می باشد.
حضرت آیت الله مبلّغ، در سالهای اخیر، با توجه به موج حرکت های مسیحی سازی در افغانستان، در کنار تعدادی از بزرگان و فضلای حوزه همچون حضرت آیت الله علوی نژاد، استاد فصیحی غزنوی، استاد موسوی شیخمیرانی و دیگران، بنیاد فرهنگی اجتماعی بشارت را تاسیس نمود و به عنوان یکی از بنیانگذاران اصلی این مرکز، مدیر مسئولی نشریه این نهاد با نام "مستقیم" را نیز به عهده گرفت و علاوه بر فعالیت مدیریتی، در این نشریه نیز قلم فرسایی می نمود.
آیت الله مبلّغ، از زمره کارشناسانی بود که در حوزه های مختلف علوم اسلامی، فعالیت های مختلف و گسترده ای با مرکز صدای و سیمای خراسان رضوی داشت و به طور متوسط، هفته ای سه برنامه برای رادیو اجرا می کرد.
در سالهای اخیر عمر گرانبار این عالم فرزانه، به دلیل ضعف دیدی که به ایشان دست داده بود، گرچه که فعالیت های پژوهشی برایشان مشکل می نمود، اما این مشکل اساسی هرگز باعث نشد تا ایشان، ذره ای از فعالیت پژوهشی و علمی دست شسته و کوتاهی نماید.
بسیاری از فعالیت های موثر پژوهشی ایشان در همین سالها صورت گرفته است.
با اینکه همواره از ایشان در میان اهل علم و خواص، به عنوان یک فرد دانشمند و نویسنده چیره دست، نام برده میشد، اما ویژگیهای این دانشمند گرانسنگ، که از وی شخصیتی محبوب و مورد علاقه میان عامه، قدرت بالای خطابه و منبر این مرد بزرگ بود.
حضرت آیت الله مبلّغ، که از همان آوان طلبگی و کودکی، با خواندن مرثیه بر مصیبت های جد بزرگوارش حضرت امام حسین(ع)، فعالیت های تبلیغی را آغاز کرده بود، به دلیل قدرت بیان قوی و زبان گویا و سلیس خود، به «مبلّغ» اشتهار یافت.
قدرت و تسلط علمی و استعداد ذاتی و خدادادی او در وعظ و خطابه، اندک اندک شهرت و آوازه او را به جاهای مختلف رساند و تقریبا کمتر روزی بود که از وی، برای حضور در یک جلسه و ایراد منبر و سخنرانی دعوت نشود.
اخلاص و اعتقاد عجیب این عالم به مقام اهل بیت عصمت و طهارت، موجب شده بود تا عامه مردم، او را عالمی عمل گرا و متدین بدانند و به همین دلیل، برای حضور در مجالسی که او منبر می رفت و روضه می خواند، راههای بسیار دور را طی طریق می کردند.
از ویژگیهای این روحانی برجسته و مبلّغ دین الهی این بود که برای حضور در مجالس ذکر مرثیه اهل بیت(ع)، تفاوتی میان مجالس چند هزار نفری و مجالس کوچک چند نفری قائل نمی شد و هرجا که از وی دعوت به عمل آمد، بدون هیچ تامل و وقفه ای اجابت میکرد و معتقد بود که توسل به اهل بیت نبی مکرم اسلام،در کنار اخلاص و عمل صالح می تواند عامل اصلی سعادت باشد و سایر توفیقات، همه در سایه این دو مطلب میسر خواهد بود.
از آیت الله موسوی مبلّغ، پنج فرزند پسر به نامهای سید احمد، سید محمد، سید مصطفی، سید جواد و سید سجاد باقی مانده است که چهار نفر از دختران و پسران ایشان، طلبه حوزه علیمه بوده و سید محمد و سید مصطفی نیز حافظ کل قرآن کریم می باشد. سایر فرزندان نیز هم اکنون به تحصیل اشتغال دارند.
حضرت آیت الله مبلّغ، بیش از بیست جزء از قرآن مجید و تقریبا بخش عمده کتاب شریف نهج البلاغه را حفظ نموده بود.
آیت الله موسوی مبلّغ، در روز اول میزان(مهر) 1389، در حالیکه عازم مسجدی که روزانه در آن اقامه نماز ظهر و عصر می کرد، با سانحه تصادف، راهی بیمارستان امداد شد و پس از 27 روز سخت و طاقت فرسا برای خود ایشان، خانواده و دوستانشان، سرانجام در سحرگاه روز 27 میزان(مهر)، مطابق با روز یازدهم ذیالقعده و میلاد مبارک ولی نعمتش حضرت ثامن الحجج، همزمان با اذان صبح، بر اثر شدت جراحات و عوارض ناشی از آن، دار فانی را وادع کرد
از این پس دیگر، اهل خانواده او، صدای دلنواز او را که در نیمه های شب به دعا و تضرع و اشک و زاری در مقابل پروردگار رب العالمین مشغول بود نمی شوند و مومنینی که هر شب، در دعاهای او، نام برده می شدند، در عالمی دیگر، مشمول دعای او واقع می شوند.
از این پس، دیگر، کسانی که به عشق شنیدن روضه و منبر او ساعتها انتظار می کشیدند و فرسنگ ها طی طریق می کردند، صدای دلنواز او را نمی شوند.
آری، جامعه علمی کشورمان و حوزه علمیه، یکی از فرهیختگان خود را از دست داد. اما چه باک که او سعادتمند زیست و سعادتمند از این جهن رخت بر بست و امید است که با مولایش امیر مومنان و سید و سالار شهیدان محشور و مانوس باشد.
انا لله و انا الیه راجعون
عنوان برخی از کتابها و مقالات نوشته شده توسط ایشان به شرح زیر است:
• بررسی تفسیر های تک نگاری کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی
• قرآن پژوهی در حوزه علمیه خراسان
• روابط حقوقی مسلمانان با کفار از نگاه قرآن
• اسباب نزول در تفسیر طبری
• روض الجنان و اسباب نزول
• شناخت در قرآن از نگاه شهید مطهری
• بررسی تطبیقی زن در نگاه جاهلیت، ادیان، اسلام و فمینسم
• سیر تاریخی ظاهر نگری در آیات صفات
• مصحف امام علی(ع) از منظر قرآن پژوهان(مقاله برگزیده همایش سراسری سال امام علی)
• داوری در اندیشه های علامه حلی و ابن تیمیه (مقاله برگزیده سال تحصیلی گذشته حوزه علمیه خراسان)
• شبهات ابن تیمیه بر فاجعه عاشورا
• حجاب، حق شخصی ـ اجتماعی
• معالم التفسیر من کلام الامیر
• بررسی تفسیر ابی الجارود
• پژوهشی درباره تفسیر عرفانی امام صادق(ع)
• نگاهی به تفسیر منسوب به امام حسن عسگری(ع)
• تفسیر قمی در ترازوی نقد
• و دهها عنوان مقاله تخصصی دیگر

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement