کد خبر ۲۵۲۵۲۳
تاریخ انتشار: پنج شنبه ۲۰ عَقرَب ۱۴۰۰ ۰۹:۲۶

پیام صریح نشست دهلی: دولت فراگیر، پایان بحران

خبرگزاری صدای افغان(آوا) - نگاه روز: اگرچه رهبران طالبان به تازگی اطمینان داده و ابراز امیدواری کرده اند که معضل به رسمیت شناخته شدن حکومت شان به زودی حل خواهد شد؛ اما مواضع مشاوران امنیت ملی قدرت های همسایه و منطقه در دهلی نو یکبار دیگر نشان داد که بدون تحقق این پیش شرط اساسی، اتفاق بزرگی در زمینه به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان رخ نخواهد داد و به این ترتیب، نه تنها بحران های کنونی ادامه خواهد داشت؛ بلکه چندین برابر تشدید خواهد شد.

علی شمخانی؛ دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در نشست امنیتی هند، تاکید کرد که تنها راه نجات افغانستان  تشکیل یک دولت فراگیر با مشارکت اقوام این کشور است.

این نشست امروز (چهارشنبه، 19 عقرب) با اشتراک هفت کشور منطقه درباره افغانستان در دهلی نو برگزار شده‌است.

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در این نشست، امریکا و کشورهای غربی را مسئول وضعیت کنونی افغانستان خواند و گفت: «۲۰ سال پیش امریکا افغانستان را به بهانه‌مقابله با طالبان و القاعده و با ادعای مبارزه با تروریزم اشغال کرد و داد سخن درداد که می‌خواهم از افغانستان کشوری الگو و الهام‌بخش درست کنم؛ اما به جای ارائه‌الگوی موفق و الهام‌بخش، تمام مولفه‌ها در این کشور بحران‌زده منفی‌تر از گذشته شد.»

شمخانی در ادامه تاکید کرد که «تنها راه نجات افغانستان تشکیل یک دولت فراگیر ملی و با مشارکت همه‌اقوام و مذاهب است.

همانگونه که دبیر شورای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران نیز در نشست دهلی ‌نو تاکید کرد عامل اصلی بحران های جاری در افغانستان، دخالت اشغالگرانه امریکا و عوامل فاسد و دست نشانده آن بود؛ بنابراین کشوری که باید در قبال پیامدهای این بحران ها پاسخگو باشد و جامعه بین المللی باید فشارها برای پاسخگوی کردن آن را افزایش دهد امریکاست.

البته رژیم های منحط و سرسپرده و بی اختیار دیگری نیز در منطقه بودند که با امریکا همکاری و همراهی کردند و به این ترتیب بحران دیرسال افغانستان را تعمیق و تشدید بخشیدند.

با این حال، یکی از مهمترین و اصلی ترین راه حل های عبور از بحران جاری در افغانستان تشکیل یک دولت فراگیر با مشارکت معنی‌دار و مؤثر همه اقوام و مذاهب و جریان های سیاسی و قومی کشور می باشد.

این تنها مطالبه مشروع همه آحاد مردم افغانستان نیست؛ بلکه کشورهای همسایه، منطقه و جهان نیز پیوسته و به صراحت تاکید می کنند که بدون تشکیل حکومت فراگیر در کابل، حاکمیت یکجانبه و انحصاری طالبان را به رسمیت نخواهند شناخت. از جانب دیگر حتی طالبان نیز می‌دانند که بحران های سیاسی، امنیتی و اقتصادی کنونی در کشور تنها از رهگذر به رسمیت شناختن حکومت آنها از سوی منطقه و جهان پایان خواهد یافت.

اگرچه رهبران طالبان به تازگی اطمینان داده و ابراز امیدواری کرده اند که معضل به رسمیت شناخته شدن حکومت شان به زودی حل خواهد شد؛ اما مواضع مشاوران امنیت ملی قدرت های همسایه و منطقه در دهلی نو یکبار دیگر نشان داد که بدون تحقق این پیش شرط اساسی، اتفاق بزرگی در زمینه به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان رخ نخواهد داد و به این ترتیب، نه تنها بحران های کنونی ادامه خواهد داشت؛ بلکه چندین برابر تشدید خواهد شد.

از جانب دیگر، طالبان نمی‌توانند در قبال وضعیت بحرانی کنونی در حوزه‌های مختلف در سراسر افغانستان بی‌تفاوت باشند. آنها حاکمان کنونی کشور هستند و مردم از آنها می خواهند که مشکلات شان را حل کنند و اگر طالبان برنامه یا ظرفیتی برای حل این بحران ها نداشته باشند بدون شک مردم از آنها فاصله خواهند گرفت و این زمینه ساز بروز ناامنی های تازه، بی ثباتی های جدید و تولد چالش‌های بحران آفرین و غیرقابل مهار دیگر خواهد شد.

همین اکنون وضعیت بحرانی اقتصادی گمانه زنی ها درباره رشد تروریزم تکفیری در کشور را افزایش داده است. اگرچه طالبان رسماً پیوستن نظامیان سابق به دلیل مشکلات اقتصادی به داعش را رد می‌کنند؛ اما اگر آنها گامی عملی و اساسی برای باز کردن گره اقتصاد فروبسته و در حال فروپاشی افغانستان برندارند این گمانه‌زنی‌ها عملیاتی خواهد شد و گروه‌های ثروتمند تروریستی از جمله داعش زمینه‌های رشد جهشی و چشمگیر خود در افغانستان را با سربازگیری از میان ارتش عظیم گرسنگان و بیکاران تقویت خواهند بخشید.

از جانب دیگر، تجربه تاریخی هم نشان می دهد که هیچ گروهی به تنهایی قادر به حکومت کردن بر سرنوشت میلیون‌ها نفر از مردم افغانستان نیست. نگرانی های پیوسته و موضع گیری های صریح قدرت های همسایه و منطقه هم نشان می دهد که حکومت تک قومی توتالیتر و انحصارگرا در کابل قابل قبول هیچیک از مراجع منطقه‌ای و بین‌المللی نیست و نمی تواند به حیات سیاسی خود ادامه دهد.

موضوع جالب توجه این است که طالبان یکبار تجربه حکومت قومی و مذهبی انحصاری در افغانستان را دارند. آنها به شدت منزوی بودند، از سوی هیچیک از قدرت های نامدار بین‌المللی به رسمیت شناخته نشدند، هیچ نماینده مشروعی در جامعه جهانی نداشتند و در نهایت نیز در برابر حجم سنگین فشارها و چالش‌های امنیتی داخلی و مداخلات خارجی فروپاشیدند و سقوط کردند.

بر این اساس همانگونه که دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در نشست امنیتی دهلی نیز تاکید کرده تشکیل دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام افغانستان تنها راه نجات کشور و عبور از بحران های جاری است.

به نظر نمی رسد این خواسته ابهامی داشته باشد. پس طالبان باید این پیام صریح کشورهای خارجی را دریابند و برای حل هرچه سریعتر معضل سیاسی شناسایی رسمی حکومت شان، گام های لازم را بردارند.

نشست های پیوسته منطقه‌ای و بین‌المللی درباره افغانستان هم نشان می دهد که موقعیت ژئوپلیتیک و استراتژیک کشور به گونه ای است که جز تأمین منافع مشروع قدرت های دور و نزدیک و تمکین به خواسته ها و انتظارات آنها در حوزه حکومت داری و اعمال قدرت، امکان ایجاد یک حاکمیت مقتدر سیاسی در کشور وجود ندارد.

با این حساب، حاکمان کنونی کشور باید پیام صریح نشست دهلی و پیام‌های مشابه در سایر موارد را دریابند و به جای لابیگری های انفرادی با قدرت های دور و نزدیک، خواسته مشروع آحاد ملت افغانستان و پیش شرط ها و انتظارات قدرت‌های جهان را مد نظر قرار دهند و گام‌های اساسی را برای تحقق این شرایط بردارند تا بحران بیش از این تشدید و تعمیق نشود و مردم افغانستان از یک فاجعه انسانی تمام عیار که در نتیجه انباشت حجم سنگین بحران های سهمگین رقم خواهد خورد نجات پیدا کنند.



برچسب‌ها

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement