کد خبر ۲۳۹۶۱۹
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۲ سُنبُله ۱۴۰۰ ۱۴:۵۱

روابط قطر و طالبان؛ از بازگشایی دفتر سیاسی تا برقراری روابط دیپلماتیک

سید هاشم علوی: مداخلات نظامی و سیاسی کشورهای منطقه و جهان، قدرت‌های شرق و غرب در افغانستان، در قالب کمک‌های بشردوستانه و گاه هم راه اندازی جنگ‌های نیابتی طولانی مدت، ایجاد شکاف‌های قومی، سمتی، حزبی و مذهبی، دامن زدن به جنگ‌های خانمان سوز داخلی، همواره و در طول تاریخ به منظور تامین منافعی بوده است که آن را در جغرافیایی به نام افغانستان جستجو می کردند. از این میان کشور شیخ‌نشین قطر نیز از این بازی‌ها بی بهره نبوده و حد اقل نزدیک به دو دهه است که نقش قطر در منطقه، به ویژه افغانستان پررنگ و گاهی هم تعیین کننده بوده است.

از زمان بازگشایی دفتر سیاسی طالبان در این کشور، مقام‌های قطری در پوشش نقش میانجیگرانه همواره در پی منافع خود بوده اند و گاهی طالبان را حمایت سیاسی کرده و در فربه ساختن بزرگترین نیروی ضد غربی از هیچ تلاشی دریغ نکرده است.

قطر چندین سال است که در ظاهر، نقش تسهیل کننده را برای حل منازعات افغانستان بازی می کند؛ اما در حقیقت به عنوان وزارت خارجه و تعیین کننده آجندای سیاسی خارجی تحریک طالبان عمل کرده است.

قطر سکاندار و گرداننده اصلی مذاکره 18 ماهه امریکا با طالبان وهمچنین میزبان چندین ماهه  مذاکرات بین الافغانی بود و پس از تسلط طالبان بر افغانستان و سقوط حکومت پیشین، برای بازگشایی میدان هوایی کابل و خروج نیروهای خارجی نیز نقش پل ارتباطی یا طرف سوم را بازی کرد.

پس از اعلام کابینه از سوی تحریک طالبان اکنون وزیر خارجه این کشور به افغانستان آمده و به نظر می رسد که می خواهد کارهای ناتمام شان را تمام کند.

اغلب باورها بر این است که بازی های قطر در به قدرت رسیدن تحریک طالبان کمک زیادی کرده؛ اما در عین حال چالش عمده بین المللی که مقام های این کشور را تهدید می کند این است که در آینده مسئول غیر مستقیم کنترل طالبان، حلقه های تروریستی مانند القاعده و داعش و...، شکست و ریخت های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیز در افغانستان خواهد بود.

وزیر خارجه قطر در حالی وارد افغانستان می شود که اوضاع عمومی هنوز به حالت عادی برنگشته است، هرچند که جنگ ها فروکش کرده؛ اما ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی هنوز آشفته است و کابینه جدید دولت طالبان نیز با انتقادهای زیادی روبرو است.

به نظر می رسد که دغدغه های اصلی قطر اکنون به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان در سطح بین المللی است، مساله ای که فاصله باورهای طالبانی با دیدگاه های غربی آن را مشکل تر کرده است.

قطر که به قدرت رسیدن طالبان را حاصل تلاش و زحمات چندین ساله خود می داند یقیناً پس از این تلاش خواهد کرد تا حکومت طالبان را رنگ و بوی جهانی ببخشد، زیرا منزوی شدن افغانستان پیش از همه برای قطر سنگین تمام خواهد شد.

مقام های قطری می دانند که دنیای امروز دنیای تعاملات جهانی است و هیچ کشوری نمی تواند منهای ارتباط با جامعه بین الملل امورات سیاسی، اقتصادی و حتا اجتماعی را پیش ببرد، از این جهت رسیمت حکومت طالبان را یک ضرورت حیاتی می داند.

مشکل اساسی اما اینجاست؛ طالبان که به صورت غیر منتظره و یکشبه کابل را فتح کردند و در ارگ ریاست جمهوری قدم گذاشتند، فردای آن روز باورها و منویات خود را اندکی به نمایش گذاشتند و نشان دادند که آنچه را خود باور دارند با هیچ چیزی معامله نخواهند کرد و این زنگ خطری بود که جهان به ویژه دنیای غرب را که 20 سال فریاد دموکراسی و مردم سالاری را سر دادند تکان داد.

در حال حاضر از یکسو طالبان نیاز شدیدی به شناخته شدن دارند و از طرف دیگر شیوه حکومتداری، روش، منش و رفتار این نیروی تازه به قدرت رسیده با سیاست های بسیاری از کشورهای جهان از جمله جوامع غربی سازگاری ندارد، از این جهت مقام های قطری شاید تلاش کنند که یک راه میانه یا سومی را پیدا کنند تا هم قناعت جامعه جهانی حاصل شود و هم باورهای طالبان صدمه زیاد نبیند.

همزمان با به قدرت رسیدن طالبان رابطه افغانستان با جهان و کشورهای پیرامون پیچیده تر شده است، امروز هیچیکی از کشورهای منطقه و حتی همسایه ها سیاست واضحی در قبال افغانستان ندارند.

مهم تر از همه حالت رقتبار امروزی مردم افغانستان است که دنیا را شوکه کرده است، گذشته از اینکه در آینده حکومت طالبان از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناحته خواهد شد یا خیر، افغانستان امروز از نگاه اقتصادی در وضعیت کاملاً نامناسب قرار دارد، ذخیره 10 میلیارد دالری ارزی کشور از سوی غربی ها مسدود شده است، کار و اشتغال سقوط کرده و میزان فقر نیز در حال بالا رفتن است، بر اساس گزارش های سازمان ملل 18 میلیون تن در افغانستان گرسنه اند و به غذا نیاز دارند و نیز گفته اند که به زودی میزان فقر به 97 در صد می رسد.

امریکایی که خود را داعیه دار دفاع از حقوق بشر در جهان می داند، امروز به بهانه مخالفت با حکومت طالبان، پشتوانه پولی افغانستان را مسدود کرده است، این یعنی در حقیقت تحریم مردم افغانستان، نه ضربه وارد کردن به طالبانی که طی 20 سال نتوانست مهارش کند و سرانجام شکست خورد.



برچسب‌ها

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement