کد خبر ۲۳۹۴۴۲
تاریخ انتشار: پنج شنبه ۱۸ سُنبُله ۱۴۰۰ ۱۴:۴۲

دولت طالبان؛ حال بحرانی، آینده مبهم

خبرگزاری صدای افغان(آوا) - نگاه روز: کابینه جدید طالبان تصمیمی مناسب برای مهار بحران هایی که هم اکنون در کشور جریان دارد نیست و در صورتی که طالبان به سرعت بر این تصمیم خویش تجدید نظر نکرده و ترکیب یکدست ایدئولوژیک و جناحی حکومت خویش را به نفع مشارکت معنی‌دار و مؤثر اقوام و مذاهب دیگر تعدیل نکنند، بحران ها و بی ثباتی های سیاسی و اجتماعی جاری در کشور، فراگیر خواهد شد و در همین آغاز راه، موانع سنگین و بزرگی را در مسیر حاکمیت طالبان در افغانستان ایجاد خواهد کرد.

ذبیح الله مجاهد؛ سخنگوی طالبان، روز سه شنبه ۱۶ سنبله، ترکیب کابینه دولت جدید افغانستان را اعلام کرد؛ کابینه‌ای که همه اعضای آن را طالبان و متحدان آن از جمله شبکه حقانی تشکیل می دهند.

این در حالی است که رهبران طالبان و سخنگویان آن گروه پیش از این بارها اعلام کرده بودند که کابینه جدید همه شمول خواهد بود و در آن، همه اقوام و مذاهب کشور سهم و نقش خواهند داشت؛ ولی گفته بودند که افراد و چهره هایی که در دولت سابق کار کرده‌اند در دولت جدید نقشی نخواهند داشت؛ اما آنچه اعلام شد به باور بسیاری از کارشناسان، حتی نزدیک‌ترین چهره‌ها به طالبان و حامیان سنتی و قومی آن گروه‌ را نیز شگفت زده کرد.

ناظران می‌گویند که تصمیم طالبان برای تشکیل یک دولت صددرصد جناحی و قومی راه‌ حلی نبود که وضعیت بحرانی جاری را تغییر دهد و به امیدهای مردم افغانستان پاسخ مثبت و مساعد ارائه کند.

مردم افغانستان انتظار داشتند که گروه طالبان به ادعاها و شعارهای اولیه خود مبنی بر تشکیل حکومت فراگیر و فراقومی وفادار بمانند و به این ترتیب افغانستان پس از ۴۳ سال جنگ و خونریزی و بحران و کشمکش های داخلی بر سر قدرت و دخالت‌های پیوسته و مستمر قدرت های متجاوز خارجی، دولتی با حضور و مشارکت عادلانه همه اقشار و اقوام تشکیل دهد و در مسیر صلح و ثبات پایدار قرار بگیرد.

چیزی که دست کم در کابینه ای که اکنون رهبران طالبان آن را موقتی و فوری می‌دانند لحاظ نشده و به همین ترتیب واکنش هایی که به تصمیم طالبان برای ترکیب کابینه جدید ابراز شد نیز عمدتاً منفی و هشدارآمیز بود.

بسیاری از افراد، چهره‌ها، رهبران و کشورهایی که به این تصمیم طالبان واکنش نشان داده‌اند می‌گویند که این کابینه، نه قدرت مدیریت وضعیت بحرانی جاری را دارد و نه پاسخی سازنده و امیدبخش برای مهار بحران های بالقوه در آینده خواهد بود.

به باور بسیاری از ناظران، این تصور که می‌توان با قدرت نظامی، سلطه خود را بر همه اقوام افغانستان تحمیل کرد و یا حکومت صد درصد قومی و ایدئولوژیک را بدون تامین حقوق اساسی و بنیادین مردم افغانستان و حق تسلط آنان بر سرنوشت خویش ساخت، اشتباه است و بی تردید به بحران های کنونی دامن می‌زند، مانع از شکل گیری یک ثبات پایدار سیاسی خواهد شد و در آینده، کشور را وارد ورطه های ویرانگرتر بحران و ناامنی و جنگ خواهد کرد.

موضوع جالب توجه این است که افغانستان از همین اکنون که تنها حدود یکماه از سلطه طالبان در کشور می‌گذرد شاهد بروز نارضایتی‌های گسترده است. مردم هر روز علی‌رغم تهدیدهایی که وجود دارد به خیابان می آیند و صدای اعتراض شان را بلند می کنند. این به معنای آن است که فضای سیاسی و اجتماعی کشور با آنچه در دوره اول استقرار دولت امارات اسلامی طالبان وجود داشت تفاوت های بسیاری کرده و طالبان نمی توانند افغانستان امروز را همانند افغانستان ۲۰ سال پیش بدون چالش های سنگینی که در برابر آنها قرار دارد تحت کنترل خود درآورند و اهداف انحصارگرایانه خویش را بر مردم تحمیل کنند.

افزون بر این، تجارب تاریخی دست‌کم در همین ۴۳ سال اخیر نشان می‌دهد که هیچ نیرویی به تنهایی قادر به حکومت یکجانبه و انحصاری بر افغانستان نیست و تنها راه عبور از بحران های دیرپا و رهایی از مصایب و مسائل مرگباری که یکجانبه گرایی، دیکتاتورمآبی و رویکرد حذفی نسبت به دیگر اقوام و جناح ها بر مردم افغانستان تحمیل کرد و مانع از استقلال و استقرار سیاسی در کشور شد، به رسمیت شناختن حق عادلانه همه اقوام، مذاهب و جریان های سیاسی و قومی و مذهبی کشور و مشارکت معنادار آنها در ساختار قدرت می باشد.

این جالب توجه است که رهبران طالبان در نخستین روزهای تسلط خود بر کابل پیوسته بر این نکته تاکید می‌کردند و اذعان می داشتند که آنها می دانند که هیچ گروهی به تنهایی قادر به حکومت کردن در افغانستان نیست و همه مردم حق دارند در ساختار قدرت سهم داشته باشند و بر سرنوشت خویش مسلط باشند.

با این وجود، اعلام کابینه جدید طالبان همه امیدها را به یأس تبدیل کرد و انتظاراتی که بر بنیاد شعارها و ادعاهای خود طالبان شکل گرفته بود را بی پاسخ گذاشت.

با این حساب به باور بسیاری از کارشناسان، کابینه جدید طالبان تصمیمی مناسب برای مهار بحران هایی که هم اکنون در کشور جریان دارد نیست و در صورتی که طالبان به سرعت بر این تصمیم خویش تجدید نظر نکرده و ترکیب یکدست ایدئولوژیک و جناحی حکومت خویش را به نفع مشارکت معنی‌دار و مؤثر اقوام و مذاهب دیگر تعدیل نکنند، بحران ها و بی ثباتی های سیاسی و اجتماعی جاری در کشور، فراگیر خواهد شد و در همین آغاز راه، موانع سنگین و بزرگی را در مسیر حاکمیت طالبان در افغانستان ایجاد خواهد کرد.

واضح است که در چنین شرایطی با توجه به ۴۳ سال جنگ و خشونت و خصومت و ویرانگری در افغانستان هیچیک از شهروندان کشور، خواستار ادامه جنگ و بحران و ناامنی نیست؛ اما در صورتی که نتیجه ده ها سال رنج و مشقت و مصیبت و تحمل جنگ و جنایت، روی کار آمدن حکومتی باشد که از مردم نمایندگی نمی‌کند و به طور کامل در اختیار یک گروه قومی و مذهبی خاص است، این امر نیز از سوی آنان پذیرفته نخواهد شد و به این ترتیب طرح طالبان برای تسلط انحصاری و یکجانبه بر سرنوشت همه مردم افغانستان با شکست سختی مواجه خواهد گشت.

با این حال همانطور که در بالا هم اشاره شد طالبان همچنان فرصت تعدیل ترکیب کابینه خود را دارند و می‌توانند امیدها و انتظارات مردم افغانستان را دوباره زنده کنند و آنان را به تغییرات واقعی در امر حکومتداری و مشارکت مؤثر در سیاست و قدرت و تسلط بر سرنوشت خویش خوشبین و امیدوار نگه دارند. با این وجود نباید فراموش کرد که وضعیت جاری در کشور عمیقا ملتهب و بحرانی و شکننده است و این فرصت برای طالبان ابدی و پایان ناپذیر نخواهد بود.



برچسب‌ها

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement