کد خبر ۲۳۸۳۸۸
تاریخ انتشار: شنبه ۲۳ اَسَد ۱۴۰۰ ۱۱:۰۲

در برنامه‌‌ی "یک خبر یک نظر" خبرگزاری آوا تصریح شد:

طالبان با توصیه پاکستان راه حل نظامی را برای برکناری اشرف غنی و تشکیل دولت موقت دنبال می کنند

پاکستانی‌ها هم ظاهراً طالبان را تشویق کردند که راه حل نظامی را دنبال کنند تا یک فشار جدی روی دولت افغانستان بیاید و اشراف غنی برکنار و یک دولت موقت تشکیل شود.

پیرمحمد ملازهی؛ کارشناس مسایل افغانستان و شبه‌قاره طی سخنانی در برنامه‌‌ی "یک خبر یک نظر" خبرگزاری آوا گفت: افغانستان قربانی سه جریان است؛ اول رقابت قومی در داخل افغانستان، دوم رقابت‌های منطقه‌ای که همسایگان و کشورهای صاحب‌نفوذ در افغانستان دارند و سوم روابط بین‌المللی میان روسیه، اوکراین، اتحادیه اروپا و امریکا. بنابراین اگر شورای امنیت سازمان ملل می‌خواهد راه‌حل پیدا کند، باید تلاش کند این سه ‌جریان را در یک کنفرانس مثل کنفرانس بن جمع کند و همه کشورها کمک‌ کنند تا افغانستان از این حالت بحران بیرون بیاید.

خبرگزاری صدای افغان (آوا) –مشهد مقدس: ملازهی با اشاره به ناکارآمدی سازمان‌های بین‌المللی در حل بحران کشورها اظهار داشت: واقعیت این است که شورای امنیت سازمان ملل غیر از این‌که توصیه کند کاری از دستش برنمی‌آید و می‌دانیم که طالبان هم توصیه کسی را نمی‌پذیرند، و با توجه به آن نگاه ایدئولوژیک که طالبان دارند به‌نظر نمی‌رسد که توجه جدی نسبت ‌به آن چیزی که در خارج از افغانستان می‌گذرد داشته باشند.

وی ادامه داد: با توجه به نگاه و منافع متفاوت تعریف‌شده‌‌‌ای که کشورهای اصلی عضو شورای امنیت مثل امریکا، انگلیس، فرانسه، چین و روسیه نسبت به مسئله افغانستان دارند، نمی‌توان به استمداد طالبان امیدوار بود که بیایند توصیه‌ای را که شورای امنیت می‌کند را بپذیرند.

ملازهی افزود: لذا باید از زاویه دیگری به قضیه نگاه کرد؛ تا زمانی‌که توازن قدرت بین طالبان و دولت مرکزی به وجود نیاید طالبان دست از راه‌حل نظامی برنمی‌دارند و زمانی طالبان آمادگی پیدا می‌کنند که راه‌حل سیاسی را بپذیرند یا به توصیه‌ی شورای امنیت عمل کنند که توازن قدرت به وجود بیاید. توازن قدرت نیز به این معنا که نه طالبان بتوانند دولت را شکست دهند و نه دولت طالبان را شکست بدهد و در آن صورت است که به‌نظر می‌آید طالبان حاضر خواهند شد که وارد مذاکرات جدی بشوند و در این صورت دنیا هم می‌تواند به روند مذاکرات و شکل‌گیری دولتی که آن دولت در واقع هم نماینده‌ی طالبان هم نماینده‌ی دولت کنونی باشد کمک کند.

این کارشناس مسایل شبه‌قاره با تاکید بر این نکته که آن چیزی که اهمیت دارد این است که بشود برای افغانستان یک راه‌حل سیاسی پیدا کرد، گفت: افغانستان قربانی سه جریان است: اول رقابت قومی در داخل افغانستان، دوم رقابت‌های منطقه‌ای که همسایگان و کشورهای صاحب‌نفوذ در افغانستان دارند و سوم روابط بین‌المللی میان روسیه، اوکراین، اتحادیه اروپا و امریکا. بنابراین اگر شورای امنیت می‌خواهد راه‌حل پیدا کند، باید تلاش کند این سه ‌جریان را در یک کنفرانس مثل کنفرانس بن جمع کند و همه کشورها کمک‌ کنند تا افغانستان از این حالت بحران بیرون بیاید.

به باور ملازهی بحران افغانستان از زمانی شروع شد که سردار داوود خان علیه ظاهرشاه کودتا کرد و این کودتا مورد حمایت روس‌ها قرار گرفت و‌ باعث دخالت روس‌ها در افغانستان شد و بی‌طرفی افغانستان نقض گردید. در حال حاضر هم افغانستان در صورتی در صلح و  ثبات خواهد بود که همه توافق کنند که  دخالتی در امور داخلی افغانستان نداشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر تردیدی وجود ندارد که طالبان مورد حمایت جدی پاکستان است و تردیدی هم وجود ندارد که هند تلاش می‌کند دولت مرکزی را تقویت کند یعنی به نوعی رقابتی که بین هند و پاکستان از قبل و از سال ۱۹۴۷ وجود داشت‌ اکنون در افغانستان گره‌خورده است. همچنین رقابت‌های بین ایران و عربستان ‌سعودی که یک‌ رقابت ایدئولوژیک است نیز در قضیه افغانستان به نوعی دخیل هستند. بنابراین خیلی سخت خواهد بود که طالبان با توجه به نیروهای زیادی هم که دارند از این حالت تهاجمی که گرفته‌اند بیرون بیایند.

ملازهی با اشاره به اینکه طالبان در حال حاضر دو راه‌حل را به موازات هم پیش می‌برند، گفت: آنها از یک طرف تمایل نشان می‌دهند که مذاکره کنند و از طریق سیاسی به دنبال راه‌حل باشند و از طرف دیگر راه‌حل نظامی را در پیش گرفتند. در حال حاضر نود درصد خاک افغانستان در اختیار طالبان است و هرچند قبلاً تصور می‌شد  به مراکز ولایات حمله نمی‌کنند ولی دیدیم که هم نیمروز و زرنج در نیمروز را و هم سرپل و شبرغان را در شمال گرفتند و فشار روی مزارشریف را نیز افزایش دادند، ظاهراً تصمیم‌‌‌‌‌شان این است که از طریق نظامی مسئله را تمام کنند. از طرفی باید معادله پاکستان را هم در نظر داشته‌باشیم که پاکستانی‌ها هم ظاهراً طالبان را تشویق کردند که راه حل نظامی را دنبال کنند تا یک فشار جدی روی دولت افغانستان بیاید و اشراف غنی برکنار و یک دولت موقت تشکیل شود.

وی ادامه داد: به‌ نظر می‌آید که بخشی از هدف طالبان این است که نمی‌خواهند کابل را به زور تصرف کنند چون می‌دانند که بقیه گروه‌های قومی دست به مقاومت خواهند زد، یعنی تاجیک‌ها و ازبک‌ها و هزاره‌ها که این‌ها دیگر حاضر نیستند حاکمیت طالبان را به رسمیت بشناسند و در زیر بلیط طالبان زندگی کنند. در این صورت یک جنگ داخلی گسترده بوجود می‌آید که این جنگ از این ظرفیت برخودار است تا کشورهای دیگر را هم به سمت خودش بکشاند و یک جنگ نیابتی در می‌گیرد و اگر جنگ نیابتی دربگیرد به ‌احتمال  زیاد تجزیه ارضی افغانستان وجود خواهد داشت و به دو کشور -یک کشور خراسان در مرکز و غرب و در شمال که مناطق قومی است و کشور دیگر در شرق افغانستان که قومیت پشتون در آن مسلط است- اگر این اتفاق بیفتد ممکن است به‌ سایر کشورها هم سرایت کند.

ملازهی اما خاطرنشان ساخت: یقیناً اینطور نیست که به‌ سادگی افغانستان تجزیه ارضی شود و دیگر هیچ اتفاقی نیفتاد. ممکن است قضیه تجزیه افغانستان واقعاً توطئه‌ای جهانی برای تجزیه کشورهای اسلامی باشد. چرا که وقتی یک کشور متمرکز و قدرتمند باشد خیلی نمی‌تواند تحت فشار باشد و زورگویی‌ها را تحمل کند، ولی اگر چند کشور کوچک و آسیب‌پذیر باشند هر کدام به نوعی سعی می‌کنند برای بقای خودشان به غرب وابسته شوند. لذا این فرض هم ممکن است که واقعاً یک توافق کلی بر تجزیه‌ی افغانستان در بین جناح‌های مختلف وجود داشته باشد.

این کارشناس مسایل شبه‌قاره، فرضیه‌ی تجزیه افغانستان بدون هماهنگی با روسیه را امکان‌پذیر ندانست و گفت: به ‌نظر من روس‌ها دست به مقاومت خواهند زد و جلوی تجزیه را خواهند گرفت مگر این‌که با امریکا توافق کنند. چرا که شاید بدشان نیاید بین حوزه امنیتی ‌شان تا آسیای مرکزی و چچن و جریان  افراطی جهادگرِ خلافت‌گرا، که طالبان و داعش در شرق به  دنبالش هستند، یک کشوری به نام خراسان حایل شود. لذا به نظر می‌رسد که اگر قرار‌ باشد جنگ داخلی در بگیرد علی القاعده باید انتظار داشت که افغانستان دچار تجزیه‌ی ارضی گردد.

برچسب‌ها

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement