کد خبر 223634
تاریخ انتشار: سه شنبه 7 ثَور 140011:52

کودتای ۷ ثور؛ عامل اصلی ده‌ها سال جنگ در افغانستان

آگاهان می‌گویند که کابینه سردار محمد داوود که اکثرا متشکل از اعضای حزب دموکراتیک خلق بود به مرور زمان در صدد تصاحب هسته مرکزی قدرت از داوود خان شد و سردار تازه به قدرت رسیده نیز خطر را حس کرد و آنان را از کابینه کنار زد که این کار، شوروی سابق را به واکنش برانگیخت و به این ترتیب، با وقوع کودتای خونین ۷ ثور، جنگ خونین چندده‌ساله در افغانستان آغاز شد.

خبرگزاری صدای افغان (آوا) – کابل: به مناسبت فرارسیدن هفتم و هشتم ثور، روزهای تاریخی کشور، یک گفتمان علمی- پژوهشی از سوی خبرگزاری صدای افغان(آوا) و مرکز فعالیت های فرهنگی - اجتماعی تبیان در کابل برگزار شد.

سید ناصر موسوی؛ آگاه روابط بین الملل و کارشناس شرکت‌کننده در این گفتمان گفت که علاوه بر مخالفت های داخلی در حکومت داوود خان، تقابل میان دو بلوک شرق و غرب یا لبیرال‌دموکرات غربی به حمایت ناتو و کمونیزم به حمایت ورشو به‌وجود آمد و هرکدام تلاش می کرد که جایگاه خود را در افغانستان تثبیت کند. در همین زمان بود که کودتای هفت ثور صورت گرفت و زمینه بسیاری از مشکلات از جمله جنگ ۴۰ ساله را در افغانستان فراهم کرد.

به گفته او بعد از کودتای هفت ثور، زمینه تجاوز شوروی فراهم شد و با تمام قدرت و حدود ۲۰۰ هزار نیروی نظامی وارد افغانستان شد. از این طرف ابرقدرت غرب یا امریکا از مخالفین حکومت کمونیستی یا مجاهدین حمایت کرد و ۱۴ سال جنگ، ویرانی های زیادی را به وجود آورد و در نهایت پس از پیروزی جهاد مردم افغانستان نیز مداخلات خارجی ها باعث تنش‌های داخلی گردید و جنگ در قالب دیگری ادامه یافت.

او تاکید کرد که جنگ های افغانستان پس از سردار داوود خان و حتی پیش از او در حقیقت بین دو قدرت بزرگ جهانی بود؛ اما علاوه بر آن در داخل کشور یک تقابل جدی میان اسلام و کمونیزم نیز وجود داشت که حمایت کشورهای اسلامی از مجاهدین بیشتر با این انگیزه بود، در کنار این جنگ یک جنگ دیگر به نام آزادی‌خواهی، تقسیم قدرت، مبارزه با استبداد و دفاع از حقوق اقلیت های قومی نیز وجود داشت که می توان از آن به عنوان یکی از عوامل به‌وجود آمدن جنگ‌های داخلی نیز تعبیر کرد.

علل پیروزی جهاد مردم افغانستان
سید ناصر موسوی در ادامه به برخی از علل و عوامل پیروزی جهاد مردم افغانستان نیز پرداخته، گفت محور حرکت مجاهدین را همان باورهای دینی تشکیل می‌داد؛ اما در کنار آن کمک های تسلیحاتی غرب و همکاری کشورهای منطقه مانند پاکستان، عربستان و ایران و همچنین حمایت تبلیغاتی و لجستکی آنها بدون تاثیر در پیروزی جهاد نبود.

اما به گفته موسوی، اگر جرأت مردم افغانستان برای دادن قربانی های فراوان، شهدای میلیونی و مجاهرت های بی‌شمار و به تعبیر دیگر آن دال محوری نبود، هیچیک از عوامل دیگر در پیروزی جهاد افغانستان کارآیی لازم را نداشت.

افزون بر آن، به گفته او حکومت کمونیستی از درون با چالش‌هایی روبرو بود. اول اینکه مشروعیت سیاسی نداشت و دیگر اینکه حکومت منهای مردم به‌وجود آمد و جان‌مایه فکری و فرهنگی و اجتماعی را نداشت، و در ضمن از حمایت جامعه جهانی برخوردار نبود. مجموعه این عوامل باعث فروپاشی حکومت کمونیستی در افغانستان شد.

چرا شیرینی‌های جهاد مقدس به تلخی انجامید؟
موسوی در پاسخ به این‌که چرا شیرینی های جهاد مقدس مردم افغانستان به تلخی انجامید، گفت چهار دلیل عمده در این زمینه وجود دارد: یکی اینکه مجاهدین برای سقوط حکومت کمونیستی برنامه داشتند؛ اما برای چگونگی تصاحب قدرت و ایجاد یک حکومت مقتدر برنامه نداشتند، دوم کشورهای حمایت‌کننده مجاهدین، هدف شان سقوط حکومت کمونیستی و جلوگیری از پیشرفت شوروی بود؛ اما بعد از پیروزی جهاد، افغانستان را  به حال خود رها کردند و برای ایجاد نظم و نظام و دولت ملت سازی کمک نکردند، در کنار آن برخی از کشورها مانند پاکستان برای تامین منافع خود حتی به جنگ های داخلی دامن زدند.

اما به عقیده موسوی، علت اساسی شکست مجاهدین در مرحله بعد از پیروزی، قدرت طلبی و انحصارگرایی برخی از سران احزاب بود که زمینه جنگ های خونین داخلی را فراهم کرد و نتوانستند یک حکومت مقتدر اسلامی را ایجاد کنند.

موسوی افزود که در کنار تمام عوامل یادشده پایین بودن سطح سواد و نبود ظرفیت های لازم سیاسی و اجتماعی و همچنین حاکم بودن علایق قومی، مذهبی و سمتی در جامعه افغانستان سبب شد تا جهاد به بیراهه کشیده شود.

علل به‌وجود آمدن جریان‌های رادیکال در کشورهای اسلامی
به باور موسوی یکی ازعواملی که جریانه‌ای افراطی و رادیکال را در کشورهای اسلامی به‌وجود آورد پیشرفت غرب در عرصه های مختلف و عقب افتادگی در دنیای اسلام است و این جریان‌های افراطی در حقیقت در برابر پیشرفت‌ها شکل گرفت و عمدتاً یک واکنش فکری و فزیکی در برابر پیشرفت‌های غربی بود.

اما دلیل دوم که امروز شاهد موج‌ بزرگی از افراطیت هستیم این است که قدرت های غربی برای رسیدن به اهداف خود از جریان‌های افراطی به عنوان ابزار استفاده می کنند و آنها را فربه می سازند.

به عقیده موسوی عامل عمده دیگر که باعث به‌وجود آمدن برخی از جریان‌های افراطی در جهان اسلام شده، تفاوت دیدگاه ها میان مردم و حکومت ها است که نتیجه آن به‌وجود آمدن داعش، القاعده و بوکو حرام است. در کنار آن، نبود آزادی و انتخاب در اکثر کشورهای اسلامی به ویژه کشورهای عربی می باشد. وقتی که خواست و اراده مردم سرکوب شود و به رای ملت احترام گذاشته نشود عقده به‌وجود می آید و ممکن است سبب ظهور جریان‌های افراطی خطرناک مانند داعش و القاعده شود.

#مرکز_تبیان
#کودتای_۷_ثور
#جنگ_افغانستان

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement