کد خبر 222593
تاریخ انتشار: پنج شنبه 19 حَمَل 140012:01

فراهم‌آوری زمینه رفاه و بهزیستی اجتماعی، از عوامل صلح دراز مدت هستند

طی نشست علمی پژوهشی هفته‌وار دفتر مرکز تبیان در قم، حجت‌الاسلام سید صادق حسینی اظهار داشت که حکومت‌داری خوب با ویژگی‌های مشارکت، برابری، پاسخ‌گویی، حاکمیت قانون، موثریت و شفافیت و صلح لازم و ملزوم یکدیگر هستند. بدون حکومت‌داری خوب نمی‌توان توقع تامین صلح پایدار در یک کشور را داشت. باید دانست که بدون فراهم‌آوری زمینه رفاه و بهزیستی اجتماعی در یک کشور، نمی‌توان صلح را برای درازمدت در آنجا تامین کرد.

خبرگزاری صدای افغان (آوا) ـ قم: نشست هفته‌وار علمی پژوهشی جستجوی راه تعالی با عنوان "شرایط و زمینه‌سازی ایجاد صلح پایدار در افغانستان" روز پنجشنبه (19 حمل) از سوی نمایندگی مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان در قم و با همکاری انجمن علمی پژوهشی فقه و اصول مدرسه عالی حجتیه برگزار شد.

طی این برنامه حجت‌الاسلام و‌المسلمین سید صادق حسینی، کارشناس این نشست در ابتدای سخنان خود اظهار داشت: قرآن کریم صلح و سازش را به ‌عنوان یکی از نعمت‌های بزرگ پروردگار یاد می‌کند چنان‌که در آیه ۱۰۳ سوره مبارکه بقره در این رابطه آمده است: «وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَکُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَکُم مِّنْهَا کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ».

در این آیه مبارکه خداوند متعال تأکید دارد: «همگى به ریسمان خداوند چنگ زنید و پراکنده نشوید و نعمت ‏خدا را بر خود یاد کنید آن‌گاه که دشمنان [یکدیگر] بودید، پس میان دل‌هاى شما الفت انداخت تا به لطف او برادران هم شدید و بر کنار پرتگاه آتش بودید که شما را از آن رهانید. این‌گونه خداوند نشانه‏‌هاى خود را براى شما روشن مى‏‌کند باشد که شما راه یابید».

این عالم دین افزود؛ مفسران شأن نزول این آیه را در خصوص اختلاف بین قبیله‌های اوس و خزرج ذکر کرده‌اند که حدود ۱۲۰ سال با هم در نزاع بودند و شدت خصومت و درگیری بین آنان به ‌حدی رسیده بود که پروردگار متعال در آیه ۶۳ انفال به پیامبرش می‌فرماید: اگر تمام دارائی‌های روی زمین را هزینه می‌نمودی، این امکان را پیدا نمی‌کردی که بین دل‌های این دو طایفه دوستی برقرارکنی و این خداوند بود که میان این دو طایفه، دوستی را ایجاد کرد.

حسینی بیان کرد که حضرت علی علیه‌السلام در نهج‌البلاغه می‌فرماید: "و از صلحی که دشمن تو را بدان خوانَد، و رضای خدا در آن بُود، روی متاب که صلح و آشتی، سربازان تو را آسایش رسانَد، و از اندوه‌هایت برهانَد، و شهرهایت ایمن مانَد. لیکن، زنهار! زنهار! از دشمن خود پس از صلح و آشتی بپرهیز که بسا دشمن به نزدیکی گراید تا غفلتی یابد و کمین خود بگشاید. پس دوراندیش شو! و به راه خوش‌گمانی مرو!"

این کارشناس اظهار داشت: اسلام دینی کاملاً مبتنی بر صلح و سلم و همزیستی مسالمت‌آمیز انسان‌ها با یکدیگر می‌باشد و اصلاً بیان نظریه‌ای در باب جنگ‌طلبی اسلام، نظریه‌ای کاملاً بی‌مورد و ناشایسته می‌باشد؛ در اینجا این سوال مهم و اساسی مطرح می‌شود که آیا اسلام بیشتر به فکر آرامش و آسایش انسان‌ها است یا داعیه‌داران مکاتب جدید؟ آیا آنها که دارند دنیا را با قانون خود می‌گردانند، توانسته‌اند حتی ذره‌ای به آرامش خاطر و آسایش انسان‌ها نسبت به گذشته بی‌افزایند؟! ! آنهایی که خود را منادی صلح دانسته و باتمام بی‌شرمی اسلام را دین خشونت معرفی می‌کنند! سوال ما این است که، آنها از کدام صلح دم می‌زنند؟

وی ادامه داد؛ واقعیت قضیه این است که واژه صلح برای مجامع بشری بین‌المللی یک بهانه و شعار فریب‌کارانه است و وسیله‌ای توجیه‌گر برای رسیدن به اهداف شوم‌شان است که تا بحال نتوانسته‌اند از آن سو استفاده نمایند. از روزی که سازمان جهانی صلح بوجود آمد روز به روز جنگ و درگیری در جوامع بشری بخصوص بین مسلمانان افزایش پیدا کرد که این حقیقت نشان‌دهنده منفعت‌طلبی غرب و استکبارجهانی به سرکردگی امريکا است که به بهانه ایجاد امنیت و با شعار صلح، وارد کشورهای اسلامی شدند و منطقه را به سمت و سوی درگیری‌های خرد و کلان هدایت نمودند که تابحال جز ویرانی‌ و هزاران مشکلات، عایدات دیگری را به دنبال نداشته است.

حجت‌الاسلام حسینی تاکید نمود که افغانستان نیز از این قاعده مستثنی نیست، بلکه به مراتب بیشتر از سایر کشورها، قربانی توطئه‌های دشمن گردیده و در طول چهار دهه‌ی گذشته به گونه‌ی دوام‌دار، درگیر جنگ بوده است و شهروندان این کشور از نعمت صلح و بهزیستی محروم بوده‌اند. هرچند بعد از سقوط رژیم طالبان در اواخر سال 1380 خوش‌بینی‌هایی مبنی بر تامین صلح در افغانستان بوجود آمد، اما حمایت و پشتیبانی پاکستان از طالبان و نیز مداخله‌ای امریکا، این خوش‌بینی‌ها را به ناامیدی بدل کرد.

از نظر وی، تلاش‌های حکومت افغانستان در چند سال گذشته به دلایل مختلف نتوانست برای به میز گفت‌وگو کشاندن طالبان و تامین صلح در افغانستان موثر واقع شود؛ لذا جای سوال است که دولت افغانستان از چه راه‌هایی می‌تواند برای رسیدن به صلح در این کشور استفاده کند؟ و یا شرائط زمینه‌سازی و ایجاد صلح پایدار در افغانستان چیست؟

ایجاد فرهنگ صلح

این عالم دین تصریح کرد که فرهنگ صلح یعنی مجموعه‌ی از ارزش‌ها، نگرش‌ها، رفتارها و روش‌های زندگی که خشونت را نفی و از منازعه پیش‌گیری می‌کند و می‌کوشد تا ریشه‌های درگیری را شناسایی کند و از طریق گفتمان و گفت‌وگو بین افراد گروه‌ها و ملت‌ها، آنها را حل کند.

به عقیده‌ی وی، در فرهنگ صلح احترام به کرامت انسانی، رعایت حقوق بشر، پایبندی به آزادی مشروع انسان‌ها، جلوگیری از نفرت، خشونت، جنگ و حل منازعات از طریق شیوه‌های مبتنی بر عدم خشونت مانند آشتی، مذاکره، میانجگری و مصالحه می‌باشد. در فرهنگ صلح تلاش می‌شود تا از هر راه ممکن زمینه زیست باهمی مبتنی بر احترام متقابل و یکدیگرپذیری را فراهم سازد و از هر گونه برخورد خشونت‌آمیز جلوگیری صورت گیرد.

وی افزود؛ اما اینکه در افغانستان چه اندازه تلاش صورت گرفته است تا فرهنگ صلح نهادینه شود؟ باید گفت: متأسفانه در افغانستان نه تنها تلاش‌های موثری در این زمنیه صورت نگرفته است، بلکه مداخله نمودن دشمن باعث ترویج فرهنگ جنگ و خشونت آن هم به‌گونه دوام‌دار گردیده است؛ به عنوان مثال مناطق جنوب و شرق افغانستان که با پاکستان هم مرز هستند، توانسته‌اند به‌گونه دوام‌دار افراد را برای جنگ در مقابل دولت بسیج کنند. از طرفی هم دشمن توانسته است با توجه به ویژگی‌های قومیتی و دامن زدن به اختلافات قومی و قبیله‌ای، مردم افغانستان را درگیر نزاع‌های قومی کنند. لذا بدون ترویج فرهنگ صلح در افغانستان اگر صلح هم بوجود آید پایدار نخواهد بود؛ چراکه فرهنگ خشونت در این جامعه به گونه‌ی قوی ریشه دوانده است. بنابراین، دولت افغانستان باید نخست فرهنگ صلح را در افغانستان ترویج کند و از هر گونه تلاشی که این روند را خدشه‌دار می‌کند، جلوگیری کند.

حکومت‌داری‌ مردم‌ سالار و بدور از تبعیض‌های قومیتی

حسینی خاطرنشان ساخت: حکومت‌داری خوب با ویژگی‌های مشارکت، برابری، پاسخ‌گویی، حاکمیت قانون، موثریت و شفافیت و صلح لازم و ملزوم یکدیگر هستند. بدون حکومت‌داری خوب نمی‌توان توقع تامین صلح پایدار در یک کشور را داشت. باید دانست که بدون فراهم‌آوری زمینه رفاه و بهزیستی اجتماعی در یک کشور، نمی‌توان صلح را برای درازمدت در آنجا تامین کرد.

این کارشناس گفت: متأسفانه در حکومت فعلی تبعیض‌های قومیتی به اوج رسیده و شهروندان را نسبت به دولت بی‌اعتماد کرده است، چنانکه تبعیض روشن دولت را در برابر علی‌پور که یک فرمانده مردم است و از کیان قوم خود دفاع مشروع می‌کند، دیدیم و شنیدیم.

بنابراین، برای رسیدن به صلح، حکومت افغانستان باید این موانع را از میان بر دارد. زمانی که حکومت افغانستان با تمام شهروندانش برخورد یکسانی داشته باشد، سبب می‌شود که شهروندان هم به گونه قوی از حکومت حمایت کنند. اگر حکومت در مورد عملکردش به شهروندان پاسخ‌گو باشد، شهروندان بیشتر به حکومت اعتماد خواهند کرد و زمینه همکاری بیشتر شهروندان با حکومت فراهم خواهد شد.

حاکمیت قانون به عنوان یکی از ویژگی های حکومتداری خوب می تواند نقش موثری در کاهش ناامنی ها در افغانستان داشته باشد.

شناخت دشمن و نقشه‌های‌ فریب کارانه‌شان

از دیدگاه حجت‌الاسلام حسینی، متأسفانه دولت افغانستان تا هنوز هم تعریف روشنی از دوست و دشمن ندارد. سیاست‌گران کشور از جمله حامد کرزی رییس‌جمهور پیشین و اشرف غنی رییس‌جمهور فعلی، یکی بارها طالبان را برادر و دیگری آنها را مخالف سیاسی خواند. در این حال پرسشی که بوجود می‌آید این است که دولت افغانستان می‌خواهد با چه کسانی صلح کند؟ با طالبان، پاکستان یا جریان‌ و کشور دیگری؟ تا زمانی که حکومت افغانستان نداند که می‌خواهد با چه کسانی صلح کند، هر گونه تلاش و یا گفت‌وگو در این زمینه بی‌حاصل خواهد بود. تا به‌حال حکومت افغانستان هیچ‌گاه به گونه روشن طالبان را دشمن نخوانده است همانند پاکستان. اگر طالبان و پاکستان دوستان افغانستان هستند، چرا به جنگ با دولت افغانستان ادامه می‌دهند؟ و اگر دشمن هستند، چرا حکومت افغانستان نمی‌خواهد آنها را دشمن معرفی کند؟ در پروسه صلح امروز که صدای تبلیغاتش گوش فلک را کر کرده است، چه کسانی نفش دارند؟ آیا مسخره نیست که همان دشمنی که به بهانه ایجاد صلح و امنیت وارد کشور شد و منافع و منابع را به یغما برد و جز تشدید بدبختی، برای مردم کار دیگری انجام نداد، باز هم امروزه در جریان پروسه صلح از داعیه‌داران اصلی باشد؟ این سؤالات نشان می‌دهد که دولت افغانستان بعد از گذشت چندین سال هنوز هم دوست و دشمن خود را نمی‌شناسد که این مسئله، نقطه ضعف دولت و ملت را نشان می‌دهد.

حسینی افزود؛ بنابراین، تا زمانی که دولت افغانستان میان دوست و دشمن تفکیک نکند هر گونه گفت‌وگو با طالبان و پاکستان چیزی جز تلف کردن وقت و سرکار گذاشتن شهروندان افغانستان نیست. دولت افغانستان باید پیش از هر گونه گفتگو برای تامین صلح در این کشور دوست و دشمن شهروندان این کشور را مشخص کند.

اولویت دادن به منافع ملی

به باور حسینی، منافع ملی شامل ارزش‌ها، خواسته‌ها و اهدافی هستند که تامین، تقویت، رشد، پالایش و حفظ آنها از دیدگاه حکومت و مردم یک کشور، مطلوب و در موارد خاصی حیاتی پنداشته می‌شود. این ارزش‌ها، خواسته‌ها و اهداف منافع ملی شناخته می‌شوند، زیرا که خوشبختی و رفاه افراد جامعه به حفظ، نگهداری و تقویت آنها وابستگی پیدا می‌کند.

منافع ملی در حقیقت یک چتر هویتی است که هر ملت باید نسبت به آن احساس التزام کند و به آن احترام بگذارد و تحت پوشش آن، همه افراد تشکیل دهندی یک ملت، باید خود را یک ملت واحد و یکپارچه احساس کنند.

وی تصریح نمود که اما آیا افغانستان تا به حال منافع ملی خود را تعریف کرده است؟ روشن است که تا به حال در افغانستان هیچ تعریف روشنی از منافع ملی ارائه نشده است و همواره منافع ملی تحت شعاع منافع قومی قرار داشته است. باید دانست که منافع ملی برابر با منافع قومی نیست، اما در افغانستان منافع قومی همواره بر منافع ملی چربیده است؛ لذا بدون داشتن درک درستی از منافع ملی رفتن به طرف گفت‌وگو با هر کشوری برای تامین صلح افغانستان کار بی‌مفهوم خواهد بود. در صورتیکه حکومت افغانستان موضع‌گیری خود را براساس منافع ملی افغانستان در برابر همسایگان بخصوص پاکستان عیار نسازد و مذاکرات را در چهارچوب ملاحظات راه‌حل منطقوی به پیش ببرد، دستیابی به‌ صلح همچنان برای مردم و کشور عواقب جبران‌ناپذیری خواهد داشت.

حجت‌الاسلام حسینی خاطرنشان ساخت که بنابراین؛ برای رسیدن به ‌صلح و حفظ آن، دولت افغانستان باید از چنبر منافع قومی بیرون آمده منافع ملی را به اساس واقعیت‌ها و نیاز افغانستان تدوین و به اجرا بگذارد. حکومت افغانستان باید برای جامعه جهانی ثابت سازد که منافع ملی افغانستان به عنوان خط سرخ این کشور برای هر گونه گفتگو با طالبان، پاکستان و یا هر جریانی دیگری مطرح است و افغانستان هیچ‌گاه نمی‌خواهد این منافع را به‌ خطر اندازد. در غیر این صورت پاکستان همچنان بر این بازی سیاسی‌اش در افغانستان ادامه خواهد داد و مردم افغانستان هر روز بهای سیاست کج‌دار و مریز دولت‌شان را با خون‌های پاک خود پرداخت خواهند کرد.

همپذیری اقوام

حسینی در اخیر سخنان خود به برخی دیگر از شرایط ایجاد و زمینه‌سازی صلح پایدار در افغانستان بصورت گذرا اشاره کرد و آنها را شامل: عمل به دستورات دین نجات‌بخش اسلام، پرهیز از منازعات بی‌هدف و روی آوردن به دیپلماسی و گفتمان‌های هدف‌مند، حمایت جدی از جبهه‌ی حق و مقاومت در برابر جبهه‌ی باطل، حمایت از حاکمیت موجود، الگوپذیری و تبدیل تهدیدها به فرصت‌ها؛ خواند.

#مرکز_تبیان_در_قم

#نشست_علمی_پژوهشی

#جستجوی_راه_تعالی

#صلح_در_افغانستان

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement