کد خبر 222430
تاریخ انتشار: دوشنبه 16 حَمَل 140023:44

‌قانون اساسی، قاعده بازی صلح و جنگ

برآیند اجتناب ناپذیر دیدگاه دولت این است که قانون اساسی، باید قاعده بازی صلح و جنگ باشد. شاید غریب به نظر برسد؛ اما این موضع در صورتی که به همین صورت باقی بماند، ناگزیر منجر به این پیامد می‌شود که اگر صلح بر پایه قانون اساسی صورت نگیرد، جنگ بر سر آن ادامه خواهد یافت. این به معنای آن است که دولت کنونی قدرت را به صورت صلح آمیز و در نتیجه صلحی آمرانه و تحمیلی و وارداتی از امریکا واگذار نخواهد کرد؛ بلکه بر سر اصولی که مشخص کرده، خواهد جنگید.

خبرگزاری صدای افغان (آوا): اشرف‌غنی؛ رییس‌جمهوری می‌گوید که جامعه بین‌المللی باید ضمانت‌های لازم را برای تامین صلح پایدار و ختم جنگ در افغانستان بدهد. او با تاکید بر حفظ ارزش‌های قانون اساسی گفته که این قانون به عنوان وثیقه ملی، باید قاعده بازی باشد.

رییس‌جمهوری گفته است: «ما خواهان صلح عادلانه و پایدار در کشور هستیم و هدف مطلوب ما افغانستان مستقل، مردم سالار و متحد است و باید انقطاع به میان نیاید».

او بر پایان جنگ در افغانستان تاکید کرده و گفته که قانون اساسی به عنوان وثیقه ملی باید قاعده بازی باشد. او افزوده است: «اکنون فرصت صلح نسبت به چهار دهۀ گذشته، بی نظیر است، دنیا در کنار ما قرار دارد، ما به صلح می‌رسیم و باید با عقل و تدبیر به پیش برویم».

این  اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیشتر سرور دانش؛ معاون دوم آقای غنی نیز حفظ قانون اساسی را اولویت اصلی دولت در روند صلح دانسته و تأکید کرده بود که لغو و فسخ این قانون، موجب گسست و فروپاشی خواهد شد. این اظهارات به معنای آن است که برای دولت، هرگونه تعامل و توافقی برای صلح تنها در چارچوب قانون اساسی امکان‌پذیر است.

این موضع نشانگر آن است که هنوز موانع سنگینی در برابر صلح وجود دارد؛ زیرا بر بنیاد طرحی که امریکا ارائه کرده و نیز بر پایه دیدگاه‌ها و مواضع گروه طالبان، نه قانون اساسی کنونی می‌تواند مبنا و معیار توافق صلح قرار بگیرد و نه حتی نظام سیاسی مستقر، ظرفیت و قابلیت تحولی را دارد که پیشتر میان امریکا و طالبان درباره آن تبانی و تراضی شده و طرح ارائه شده از سوی امریکا نیز به نحوی مبتنی بر همان توافق است.

از نظر کابل اما لغو قانون اساسی، بازتعریف ساختار سیاسی و تشکیل دولت موقت، انقطاع، گسست و فروپاشی است و هرگز نباید رخ دهد. اشرف غنی با تأکید بر همین موضع، بارها سوگند یاد کرده که تا زنده است اجازه تشکیل دولت موقت را نخواهد داد.

به این ترتیب برآیند اجتناب ناپذیر دیدگاه دولت کابل این است که قانون اساسی، باید قاعده بازی صلح و جنگ باشد. شاید غریب به نظر برسد؛ اما این موضع در صورتی که به همین صورت باقی بماند، به ناگزیر منجر به این پیامد می شود که اگر صلح بر پایه قانون اساسی صورت نگیرد، جنگ بر سر آن ادامه خواهد یافت.

این به معنای آن است که دولت کنونی قدرت را به صورت صلح آمیز و در نتیجه صلحی آمرانه و تحمیلی و وارداتی از امریکا واگذار نخواهد کرد؛ بلکه بر سر اصولی که مشخص کرده، خواهد جنگید.

بدون شک یکی از دلایل جنگ جاری میان دولت و طالبان نیز همین قانون اساسی و محتوای آن مانند نوع نظام، ساختار سیاسی، سازوکار تشکیل و توزیع قدرت، کانون های تصمیم گیری، حقوق و آزادی های فردی و جمعی و دیگر ارزش های مندرج در آن است.

طالبان پیش از این نیز بارها اعلام کرده اند که خواستار تشکیل «نظام اسلامی» هستند. آنها اگرچه رسما داعیه برپایی دوباره رژيم امارت را مطرح نکرده اند؛ اما به نتیجه نشست اخیر مسکو مبنی بر عدم حمایت از برپایی امارت، شدیدا واکنش نشان دادند. این واکنش نشان داد که یکی از اهداف اصلی طالبان از صلح و تشکیل «نظام اسلامی»‌احیای دوباره رژيم امارت است.

بر این اساس، آنچه از سوی کابل درباره لزوم به رسمیت شناخته شدن قانون اساسی به مثابه قاعده بازی صلح، مطرح می شود دقیقا در نقطه مقابل هدفی قرار دارد که طالبان دنبال می کنند و احتمالا امریکا هم با آن کنار آمده است.

این تقابل راه میانه ای ندارد و در صورتی که یکی از طرف ها - کابل یا طالبان- از مواضع خود عقب نشینی نکنند، نمی توان انتظار داشت که روند جاری به نتیجه ای صلح آمیز بیانجامد.

در گذشته هم در بسیاری از موارد، انتقال قدرت و تغییر نظام در افغانستان، همواره خونین و مرگبار بوده است و آقای غنی با استفاده درست از درس هایی که تاریخ پرماجرای قدرت در افغانستان می دهد، گفته است که ۴۰ سال بحران در افغانستان، ناشی از ایجاد دولت های موقت است و او نمی خواهد با حمایت از تشکیل یک دولت موقت دیگر، این بحران را ادامه دهد. او می گوید روندی که ۲۰ سال برای آن مبارزه شده و قربانی های بزرگ و هزینه های سنگینی داده شده، باید ادامه پیدا کند و طالبان هم این روند را به رسمیت بشناسند و در چارچوب سازوکارهای پیش بینی شده در قانون اساسی، صلح و پیامدهای آن مانند آتش بس و انتخابات و مشارکت ملی و... را بپذیرند.

با این حال، همان‌گونه که در بالا هم اشاره شد، این دو رویکرد از دو قطب متضاد و آشتی ناپذیر می آید و فاقد ظرفیت تلفیق و توحید است. بر این اساس، اگر موضع کابل درباره تأکید بر قانون اساسی به مثابه قاعده بازی، همچنان پا بر جا بماند، روند جاری صلح، شکست می خورد و جنگ، اجتناب ناپذیر خواهد بود.

#روند_صلح
#قانون_اساسی
#دولت_موقت
#نشست_استانبول
#صلح_امریکایی

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement