کد خبر ۲۲۱۴۳۹
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۵ حوت ۱۳۹۹ ۱۴:۳۰

نوزدهمین سالگرد تاسیس خبرگزاری صدای افغان (آوا)؛

نابودی میراث مشترک و هویت ملی با حذف هر شناسه‌ی فرهنگی/ رسانه‌ها اصول درست‌نویسی و تقویت زبان فارسیِ معیار را رعایت کنند

محمدکاظم کاظمی نویسنده و شاعر نام‌آشنا که در وبینار "بررسی رویکردهای فرهنگی رسانه‌های افغانستان" صحبت می‌کرد گفت: هر شناسه و میراثی که در کشورمان است جزو میراث‌های فرهنگی ما بوده و باید برای همه‌ی ملت ما بصورت یکسان ارزشمند باشد، همه‌ی مردم باید به عنوان یک ارزش ملی آن را حفظ کنند. به عنوان مثال این‌گونه تصور نشود که با حذف یک زبان جای بیشتری برای یک زبان دیگر باز می‌شود؛ خیر! با حذف هر شناسه‌ی فرهنگی، در حقیقت میراث مشترک و هویت ملی و کشوری‌مان از دست خواهد رفت.

خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: همزمان با فرا رسیدن 26 حوت/ اسفند، نوزدهمین سالگرد تأسیس خبرگزاری صدای افغان(آوا)، این خبرگزاری وبینار بررسی رویکرد فرهنگی رسانه های افغانستان را برگزار کرد. این نشست به صورت زنده از صفحات فیس بوک و آپارات خبرگزاری صدای افغان(آوا) منتشر شد.

محمد کاظم کاظمی که در این وبینار حضور داشت پیرامون محور "جایگاه زبان فارسی در رسانه‌های افغانستان؛ از غیرحرفه ای گری تا فارسی ستیزی" صحبت نمود.

کاظمی در ابتدای سخنان خود با تبریک نوزدهمین سالروز تاسیس خبرگزاری آوا، فعالیت‌های عوامل این خبرگزاری را در حوزه‌ی مطبوعات بسیار بیشتر از این مدت دانست و ابراز امیدواری کرد که فعالیت‌های خبرگزاری آوا تداوم یافته و هر روز وسعت بیشتری پیدا کند.

این استاد زبان و ادبیات فارسی با تاکید بر نقش عمومی رسانه‌ها در رابطه با بهبود و بهسازی زبان فارسی گفت: حقیقت امر این است که ما زبان را از اطراف و خانواده و از والدین و از محیط پیرامون یاد می‌گیریم منتها آنچه ما یاد می‌گیریم الزاما به معنای این نیست که آنچه یاد گرفته‌ایم درست و فصیح است، چه بسا در بعضی مواقع نواقص و ضعف‌ها و ایرادهایی است که طبیعتا اگر ما در فکر رشد و ارتقای زبان باشیم اینها را رفع می‌کنیم. در این بین بعضی از نهادها وکانون‌ها هستند که در کیفیت بخشیدن و یا برای حفظ و اصالت و سلامت زبان به ما کمک می‌کنند. یکی از این نهادها می‌تواند نهادهای آمورشی ما باشد، یکی دیگر از این نهادها مراکز علمی نظارتی یعنی فرهنگستان‌ها باشد و نهاد دیگر نیز می‌توانند رسانه‌ها باشند. این سه نهاد به ما کمک می‌کنند تا ما زبانی را که با آن صحبت می‌کنیم را اصلاح نموده و بهبود ببخشیم.

این نویسنده‌ی مطرح جامعه مهاجر در ایران با اشاره به نظام آموزشی به عنوان یکی از سه نهاد اثرگذار در روند اصلاح زبان فارسی گفت: متاسفانه نظام آموزشی در افغانستان ضعیف و ناکارآمد بوده و متون درسی به روز نیستند. مشکل بزرگ دیگر این است که بعضی مواقع عزم جدی برای بهسازی زبان فارسی در متون آموزشی وجود نداشته و حتی در مواقعی قصد تخریب این زبان نیز مطرح بوده است. بنابراین ما یک منبع بسیار مهم را که برای بهسازی زبان داریم در اینجا تا حدود یادی از دست داده‌ایم، نهادهای رسمی هم نداریم که شیوه‌نامه‌هایی به نگارش  و ویرایش و صحبت کردن و امثال این موارد را برای ما ارایه کنند. طبیعتا در این حوزه نیز ضعف داریم. پس غالبا بار این مسئله به دوش رسانه‌ها می‌افتد که تا چه مقدار این رسانه‌ها بتوانند مردم را با زبان فارسی سالم و فصیح به درستی آشنا کنند.

کاظمی با تاکید بر این نکته که متاسفانه در عرصه‌ی اثرگذاریِ صحیح رسانه‌ها در روند بهبود زبان فارسی نیز مشکلات متعددی وجود دارد، اظهار داشت: ما رسانه‌های افغانستان را در مجموع می‌توانیم به سه دسته تقسیم کنیم؛ یک رسانه‌هایی که در آن هیچ علاقمندی و بهسازی و بهبودی در وضعیت زبان وجود ندارد. بعضی از رسانه‌ها را داریم که علاقه‌ای به بهسازی ندارند و حتی در راستای سیاست‌های خاصی حرکت می‌کنند که آن سیاست‌ها بر تخریب زبان فارسی بنا نهاده شده و ما گاهی از این ناحیه زیان هم می‌بینیم. دسته دیگری رسانه هم داریم که این‌ها قصد تخریب زبان فارسی را ندارند ولی از طرفی بهسازی این زبان برایشان چندان اهمیتی ندارد بخصوص اینکه از سوی کشورهای خارجی و انی‌جی‌او ها و موسسات خارجی تمویل می‌شوند و دغدغه‌های اصلی‌شان مسایل دیگری است که برای آن موسسات سودآورتر است. می‌ماند عده‌ای قلیل و معدود از رسانه‌ها که اینها می‌باید وظیفه‌ی آشناسازی مردم به زبان فارسیِ با معیار درست و سالم را به عهده داشته باشند؛ این است که ضرورت کار در حوزه رسانه بیشتر می‌شود.

این استاد زبان و ادبیات فارسی در مقام بیان راهکار جهت بهسازی زبان فارسی توسط رسانه‌های دغدغه‌مند این حوزه ابراز داشت: به نظر می‌رسد که دو کار ضروری است؛ یکی آنکه آن رسانه نظام کاری خودش را بر مبنای کاربرد درست زبان فارسی عیار کند و طبیعتا برای این کار باید یک شیوه‌نامه‌ی معتبر داشته باشد تا همه‌ی کسانی که در آن رسانه می‌نویسند و صحبت می‌کنند و مطلب و محتوایی که ارایه می‌کنند به همان شیوه باشد. ما باید این شیوه‌نامه‌ها را به نوعی رسمیت ببخشیم، باید هم در سطح کل کشور شیوه‌نامه‌هایی برای درست نویسی و درست گفتن و ارایه‌ی متون داشته باشیم و هم در خود رسانه‌ها. بنابراین ابتدا رسانه باید وظیفه‌ی درست‌نویسی را در متون و محتوای ارائه‌شده‌ی خودش رعایت کند. وظیفه دیگر می‌تواند اطلاع‌رسانی در حوزه‌ی آگاهی‌بخشی در جامعه باشد، یعنی محتواهایی برای آشنایی بیشتر مردم با اصول درست‌نویسی و تقویت زبان فارسیِ معیار تولید کند تا اینکه مردم به این وسیله با زبان فارسی صحیح آشنا شوند، مثلا در ستون ثابتی که در رسانه وجود دارد گفته شود چه چیزهایی درست و چه چیزهایی نادرست است و از چه چیزهایی پرهیز کنیم. به نوعی جنبه تعلیمی در این رسانه‌ها وجود داشته باشد.

وی اضافه کرد: کار دیگری که رسانه‌های ما می‌توانند انجام دهند این است که مردم را به وسیله‌ی مقاله‌ها و کنکاش‌هایی که انجام می‌دهند نسبت به اصل قضیه یعنی اینکه ما باید وارث زبان درست و سالم و ارایه‌دهنده آن به دیگران آگاه بسازند، یعنی به مردم تفهیم شود که آنچه را به عنوان زبان داریم از نیاکان ما به ما رسیده و ما وظیفه داریم این را به شکل درست و سالمی ارایه کرده و به نسل بعدی عرضه کنیم، این وظیفه باید به وسیله‌ی رسانه برای مردم برجسته شود.

کاظمی در ادامه خطاب به رسانه‌هایی که چندان متمایل به بهسازی زبان فارسی نیستند و یا احیانا متمایل به تخریب زبان فارسی هستند، خاطرنشان ساخت: ما باید متوجه باشیم که اهمیت به بهسازی همه‌ی زبان‌های ملی و محلی ما حتی زبان‌های کم‌کاربرد، به نوعی تنوع و غنای فرهنگی افغانستان را می‌رساند. افغانستان از نظر گویش‌های زبان، از لحاظ کاربرد واژگان اصیل و از لحاظ ارتباط با متون کهن یک ذخیره و گنجینه‌ی خوب برای همه‌ی فارسی‌زبانان است. این ذخایر واژگانی و ترکیب‌ها و ساختارهای زیبایی که در فارسی افغانستان وجود دارد برای بسیاری از فارسی‌زبانان در خارج از افغانستان جذاب و جالب است.

این نویسنده و شاعر نام‌آشنا تاکید کرد: ما وظیفه داریم که این ذخایر واژگانی زیبا را به عنوان میراث فرهنگی مشترک حفظ کنیم، چرا که تنها بحث کاربرد زبان در محاوره مطرح نیست. همچنان که یک اثر تاریخی که در هرات کشف شود، اگر در مزار و جلال‌آباد و قندهار و یا هرجای دیگر کشور که کشف شود میراث ملی ما است و هیچ وقت نمی‌توانیم بگوییم که یک اثر تاریخی اگر در هرات کشف شود برای ما ارزشی ندارد چون مثلا من کابلی هستم و یا برعکس. هر چیزی که در این کشور است جزو موارث فرهنگی ما بوده و برای همه‌ی ملت ما بصورت یکسان باید ارزشمند باشد. همه‌ی مردم باید به عنوان یک ارزش ملی آن را حفظ کنند و این‌گونه تصور نشود که با حذف یک زبان جای بیشتری برای یک زبان دیگر باز می‌شود؛ خیر! با حذف هر شناسه‌ی فرهنگی، در حقیقت میراث مشترک و هویت ملی و کشوری خودمان را از دست خواهیم داد.

کاظمی در پایان سخنان خود ابراز امیدواری نمود که ضرورت بهسازی همه زبان‌ها برای همه کسانی که گوینده‌ی زبان‌های متنوع و متعدد افغانستان هستند اهمیت داشته باشد و رسانه‌های کشور بتوانند در این زمینه واقعا هم هدایت‌گر باشند و هم نقش تخریبی نداشته باشند و تقویت‌کننده‌ی بدنه پارسی زبانان و یا به طور کلی گویش‌وران همه زبان‌ها در کشورمان باشند.

این در حالی است که به گفته برگزارکنندگان این وبینار، افغانستان در طول سال های گذشته و به دنبال فضای جدید سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در این کشور، زمینه تأسیس و فعالیت صدها رسانه چاپی، دیداری و شنیداری فراهم شد. امروز از آزادی بیان و آزادی رسانه ها به عنوان یکی از دست آوردهای مهم دو دهه گذشته یاد می شود، اما سوال اساسی این است که فعالیت این همه رسانه، چه فضای فرهنگی را در افغانستان به وجود آورده و فرهنگ امروز ما چه ویژگی دارد؟ رسانه های افغانستان چه رویکرد فرهنگی را در طول سال های گذشته دنبال کرده اند.؟ متأسفانه به دلیل نبود تعریف مشخص از آزادی بیان در محور منافع و ارزش های ملی و اسلامی در افغانستان، حضور و تهاجم فرهنگی غرب در رأس آن امریکا و حمایت همه جانبه از یک آزادی بیان بدون محدودیت، رویکرد تجاری رسانه ها، رویکردهای دین گریز و ضد دینی در میان رسانه ها و... سبب شده که ما امروز یک فضای لجام گسیخته و مسموم فرهنگی در میان رسانه ها و جامعه داشته باشیم.

در این بین، خبرگزاری صدای افغان(آوا) در طول 19 سال گذشته، با تأکید و تمرکز بر محور ارزش ها و منافع اسلامی و ملی افغانستان، با چشمانی باز به مصاف رویدادها و تحولات مختلف در کشور رفته، در فراز و فرودهای این سال ها از حرکت باز نایستاده و برای فرهنگ سازی سالم و سازنده تلاش کرده است. این خبرگزاری تلاش کرده در فضای مسموم رسانه ای در طول نزدیک به دو دهه گذشته، به سهم خود در برابر تهاجم فرهنگی غرب بایستد و در این راه، در حمله تروریستی 7 جدی 1396 در کابل، بهترین نیروهای خود را قربانی داده است.

 

لینک ویدئوی سخنان:

https://www.aparat.com/v/JDEaZ

 

#نوزدهمین_سالگرد_تأسیس_خبرگزاری_صدای_افغان

#وبینار_بررسی_رویکردهای_فرهنگی_رسانه_های_افغانستان

#خبرگزاری_صدای_افغان

#خبرگزاری_آوا

#رسانه_های_افغانستان

نظر شما

  • AvaAdvertisement

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement