کد خبر ۱۱۲۵۲۴
تاریخ انتشار: شنبه ۸ مِیزان ۱۳۹۶ ۱۵:۲۹

سنت های نادرست و محرومیت دختران قالین‌باف از آموزش در بلخ

"دوست دارم در پهلوی قالین‌بافی، درس هم بخوانم و با سواد باشم، اما این کار برایم میسر نیست، زیرا خانواده‌ام اجازه نمی‌دهند درس بخوانم. در قوم ما رسم است که دختران جوان را نمی‌گذارند که به مکتب بروند".

به گزارش خبرگزاری صدای افغان(آوا)، این اظهارات یک دختر ۱۶ ساله ترکمن است که در شهرک قالین‌بافان شهر مزارشریف زندگی می کند و مصروف قالین‌بافی است. در این شهرک بیش از ۲۵۰ خانواده که بیشترشان از پاکستان برگشته‌اند، زندگی می‌کنند. مردان این خانواده‌ها شغل آزاد دارند و زنان قالین‌باف هستند.

قالین‌بافی در میان قوم ترکمن بیشتر از سایر اقوام ساکن در افغانستان است. این قوم می‌گوید که هنر قالین‌بافی از بزرگان شان به میراث مانده است.

ماه‌گل که دختری قد بلند و اندام استخوانی دارد، می‌گوید از دو سال به این سو است به شدت مشغول قالین‌بافی است. او گفت: "قالین‌بافی رسم و صنعتی است که از مادر کلانه ا و بزرگان برای ما رسیده است و ما نیز مثل آن ها این کار را ادامه می‌دهیم".

این دختر تا صنف سوم را آموزش دیده است، اما اکنون خانواده اش برای او اجازه نمی‌دهد درس بخواند.

تمامی دختران این شهرک از ده سالگی به بعد اجبارا درس را رها می‌کنند و به قالین‌بافی و یا هم خیاطی روی می‌آورند. در این شهرک کمتر زنانی دیده می‌شود که از سواد خوب برخوردار باشند.

کریمه یک تن از زنان این شهرک می‌گوید: "در میان قوم آنان، زن و یا دختر از ارزش اجتماعی برخوردار است که توانایی بافت قالین را داشته باشد".

این زن ۳۵ سال دارد و ۲۱ سال می‌شود که قالین‌بافی می‌کند.

او گفت: "یک زن و دختر با ارزش در قوم ما، کسی است که علاوه بر داشتن اخلاق خوب، یک قالین‌باف حرفه‌یی نیز باشد".

او در حالی که لبخند بر لب داشت، افزود: "دختری که هنر دستی نداشته باشد، به آن دختر گفته نمی‌شود و هیچ کس حاضر نیست با او عروسی کند".

کریمه افسوس می‌خورد که توانایی خواندن و نوشتن را ندارد و خانواده شان حق آموزش را از او سلب کرده‌اند. او در حالی که آه سردی می‌کشید، گفت که مردان آنان بسیار سخت‌گیر هستند، اجازه نمی‌دهند دختران شان به مکتب و دانشگاه بروند و با سواد شوند.

این در حالی است که در شهرک قالین‌بافان واقع در ولسوالی نهرشاهی ولایت بلخ، اخیرا صنف‌های سواد‌آموزی برای زنان و دختران بزرگ‌سال تشکیل شده است، اما آنان به خاطر مصروفیت زیاد نمی‌توانند در درس ها شرکت کنند.

محرومیت گسترده زنان در بلخ از آموزش
اما در بلخ تنها این دختران قالین باف نیستند که از نعمت سواد محروم هستند بلکه شماری زیادی زنان و دختران دیگر نیز از نعمت سواد محروم هستند که بیشتر این زنان در ولسوالی‌ها و بخش‌های دوردست ولایت بلخ زندگی می‌کنند.

مسئولان معارف بلخ آمار دقیق از شمار زنان و دخترانی که از سواد محروم هستند را ندارند، اما می‌پذیرند که در بخش‌های دوردست دختران به دلایل گونا‌گون به آموزش دسترسی ندارند.

نبود آموزگاران مسلکی خانم، سنتی بودن جامعه، پائین بودن سطح اقتصادی خانواده‌ها، کارهای شاق و ناامنی‌ها از علت‌های اصلی محرومیت دختران از آموزش خوانده شده است.

همایون رحمانی، آمر بخش ارتقای کیفیت ریاست معارف بلخ می‌گوید: "در ولسوالی‌های دور دست مانند شورتپه، کلدار، زاری، چهارکنت و چمتال دختران به آموزش دسترسی ندارند و از سواد محروم اند".

در ولایت بلخ ششصدهزار دانش‌آموز وجود دارد که ۴۸ درصد آنان را دختران تشکیل می‌دهند .

بر بنیاد اسنادی که آمر برنامه سوادآموزی ولایت بلخ نشان می‌دهد، بیشتر کسانی که از آموزش محروم هستند، زنان و دختران می‌باشند.

نصیراحمد احمدی، آمر برنامه سوادآموزی ولایت بلخ می‌گوید: "هنوز احصائیه دقیق از آمار بی سوادها در بلخ نداریم، اما شواهد نشان می‌دهد بیشتر آنان زنان استند."

این درح الی استکه نهادهای گونا‌گون تلاش دارند تا با راه اندازی برنامه‌های سوادآموزی و تشویق مردم به آموزش با مشکل بی‌سوادی مبارزه کنند.

در ادامه این تلاش‌ها، اداره سوادآموزی ولایت بلخ توانسته است که نزدیک به بیست‌هزار سواد‌آموز که مشمول زنان و مردان هستند را جذب کنند و به آنان آموزش دهند. ۸۵ درصد از این افراد را زنان تشکیل می‌دهند.

اما کریمه ۳۵ ساله تا هنوز نتوانسته است که مشمول برنامه‌های آموزشی قرار گیرد و از نعمت سواد برخوردار شود. او دوست دارد در کنار قالین‌بافی آموزش های عالی را نیز فرا بگیرد و یک شخص دانشمند شود. اما سنتی فکر کردن خانواده‌اش این آرزوها را برای او به یک رؤیا مبدل کرده است.

قلین یا طویانه زیاد، از علت های عدم دسترسی دختران قالین باف به آموزش
از سوی دیگر، زنان در شهرک قالین بافان می‌گویند یکی از علت‌هایی که باعث شده تا دست‌رسی به آموزش نداشته باشند، گرفتن قلین یا طویانه زیاد است.

در میان این قوم از یک میلیون تا یک میلیون و پنجصد هزار افغانی زیر نام قلین از نزد خانواده داماد می‌گیرند. در بسیاری از موارد هنگامی که خانواده داماد قرضدار می‌شود، عروس ناگزیر است با بافت قالین، این قرضداری را ادا کند .

این در حالی هست که عالمان دین، گرفتن قلین را در دین اسلام حرام می دانند.

علی اکبر نورالحق؛ یک تن از علمای دینی در ولایت بلخ می گوید: "متاسفانه آن چه که در جامعه ما در بین مردم رواج بد افتاده است، گرفتن مقدار پول هنگفت به عنوان قلین یا شیر بها از فامیل داماد می باشد".

وی با ابراز این که این خلاف اوامر خداوند و سنت پیامبر است، در ادامه گفت: "هرگاه این پول اگر از فامیل داماد خواسته شود و وی هم راضی به دادن این پول نباشد، گرفتن این پول قطعا از لحاظ دین اسلام حرام می باشد".

کار زیاد و مزد اندک قالین بافی
اما این زنان قالین‌باف از پائین بودن بهای قالین نیز شکایت دارند و می‌گویند اگر روزانه آن ها حساب کند، روز ۳۰ افغانی کار می‌کنند.

بر بنیاد اطلاعات آنان، یک قالین چهار متره به درازای چهار ماه بافته می‌شود و در برابر هر متر قالین، ۱۲۰۰ افغانی دریافت می‌کنند.

زنان قالین‌باف این پول را هزینه خانواده شان می‌کنند و به شوهران شان می‌پردازند. آن ها مالک پول‌های شان نیز نیستند.

برچسب‌ها

نظر شما

  • AvaAdvertisement

مطالب مرتبط

آخرین اخبار

  • AvaAdvertisement